Onderhoud kapitaalgoederen

Groen draagt bij aan de kwaliteit van leven en aan klimaatadaptatie. In de Agenda groen voor de stad (RIS294705) staat het kader voor het groenbeleid van de gemeente. In 2020 is de nota Stadsnatuur in de raad vastgesteld (RIS305825). In deze nota wordt ingegaan op de ambities vanuit de Agenda Groen voor de stad. Het gaat om verbetering van biodiversiteit in de hele stad.

Het budget is leidend, wat betekent dat de beschikbare financiële middelen bepalen welke onderhoudswerkzaamheden uiteindelijk worden uitgevoerd. Bij groenonderhoud is er een financiële uitdaging. Deze uitdaging is in de Actualisatie staat van de buitenruimte nader toegelicht (RIS322275). Met de beschikbare middelen voor beheer en onderhoud van het openbaar groen zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd:

Stadsnatuur
De volgende acties zijn ondernomen om de stadsnatuur te verbeteren:

• Uitvoering van herinrichtingsmaatregelen in de Loosduinsezone, zoals de aanplant van inheems struikgewas, het omvormen van bamboe naar inheemse bomen en struiken en het inzaaien van inheemse bloemenmengsels (bloemenweide).
• Ter hoogte van het voormalige Rode Kruis Ziekenhuis is gestart met de aanleg van een natuurvriendelijke oever ter versterking van de Haagse Beekzone.
• Voor alle natuurvriendelijke oevers is een inventarisatie gemaakt van mogelijke kwaliteitsverbeteringen met als doel een gevarieerde en soortenrijke begroeiing wat gunstig is voor de fauna;  
• Voor de Landscheidingsdijk zijn herinrichtingsmaatregelen getroffen met name gericht op het behoud van broedhabitat voor de patrijs.
• Het areaal aan graslanden dat gefaseerd/ecologisch gemaaid wordt is verder uitgebreid wat gunstig is voor de insectenrijkdom van de stad.
• Op 102 groeiplekken van de Aziatische Duizendknoop zijn bestrijdingsacties uitgevoerd.
• Er zijn voor twee locaties voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van touwbruggen voor eekhoorns.  

Stadsbomen
In lijn met de Nota Stadsbomen (RIS307827) de volgende activiteiten uitgevoerd

• In de Nota Stadsbomen is de doelstelling opgenomen om 5% meer kroonoppervlak te realiseren in de periode tot en met 2030. Hiervoor zijn veel acties uitgevoerd waaronder de aanplant van 122 extra bomen in de Schilderswijk en 22 extra bomen in Scheveningen op onder andere de Treilerdwarsweg en de Pompstationweg.
• Meer kroonoppervlak krijgen we ook door het verbeteren van groeiplaatsen van bestaande bomen. Dit is gedaan bij diverse individuele monumentale bomen en bij boomgroepen en -lanen aan onder meer de Wagenaarweg, Wassenaarseweg, Nieuwe Haven, Neuhuyskade, Apeldoornselaan, Paets van Troostwijkstraat en de Broekslootkade.
• Door storm zijn dit jaar circa 75 bomen gesneuveld. In totaal zijn er dit jaar bijna 1.900 stadsbomen uitgevallen. Binnen de beschikbare middelen konden ter vervanging 1.000 stadsbomen herplant worden. De lange termijn werkvoorraad liep daardoor op tot circa 1.500 stuks.
• De derde tranche van het populierenvervangingsproject is in 2025 afgerond; De vierde tranche is opgestart.
• In 2025 betrof bijna 25% van de ingekochte bomen biologisch gekweekt. Alle overige ingekochte bomen zijn gekweekt onder het certificaat ‘On the way to planetproof’.
• Het totaal aantal geregistreerde stadsbomen is in 2025 gestegen naar ruim 127.000 stuks. Voorgenoemde projecten hebben hiertoe bijgedragen evenals het opleveren van nieuwe woonwijken zoals Vroondaal, en de plaatsing van nieuwe bomen aan de Binckhorstlaan en de Duinslag.

Vergroenen en extra openbaar groen

• In totaal is er dit jaar 84.000 m2 openbaar groen in beheer overgedragen aan de gemeente waarvan ruim 15.000 m2 specifiek vanuit vergroeningsprojecten. Een groot deel van dit extra groen is uitgevoerd door werk met werk te maken in infrastructurele projecten en nieuw groen in bouwprojecten zoals bijvoorbeeld Vroondaal, tijdelijk groen langs de Binckhorstlaan, Duinslag en Duinvallei nabij Kijkduin.
  Vergroening heeft plaatsgevonden op onder meer het Rijswijkseplein, Rozenburgplein, Deltaplein en de Hildo Kroplaan.
• Voor de wijken Schilderswijk, Groente en Fruitmarkt en stadsdeel Laak zijn studies gemaakt van vergroeningskansen. Voor de wijken Binckhorst, Zeeheldenkwartier, Archipelbuurt en Regentesse- en Valkenboskwartier zijn de studies naar vergroeningskansen in concept gereed en deze worden in 2026 definitief gemaakt. Via twee commissiebrieven over het actieprogramma klimaatadaptatie en vergroenen versteende wijken (RIS318503 enRIS321107) en via www.hethaagsegroen.nl is verslag gedaan van de verschillende acties.

Grote groengebieden
In 2025 is gewerkt aan het updaten van de beheerplannen van de grote groengebieden en aan het verbeteren van de kwaliteit van de grote groengebieden. Concreet zijn de volgende acties uitgevoerd:

• De Nota Grote Groengebieden is vrijwel afgerond en wordt naar verwachting begin 2026 bestuurlijk vastgesteld.
• Voor de landgoederen Oostduin - Arendsdorp, Clingendael - Oosterbeek, en Meer & Bos is een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezige historische waarden en zijn beheerplannen in samenspraak met natuurorganisaties opgesteld. Het onderzoek naar de historische waarden voor Marlot – Reigersbergen is begin 2026 gereed.
• De beheerplannen voor De Uithof en Madestein zijn voorbereid.
• Er zijn verschillende kwaliteitsverbeteringen uitgevoerd zoals de aanleg van een ijsvogelwand in Oostduin en het opknappen van een historische tuinmuur in Meer & Bos.
• De strandslagen 1, 2 en 2a zijn opgeknapt. Oude en gedateerde palen en borden zijn vervangen en de informatie op de informatieborden is geactualiseerd.
• In het Zuiderpark is een kwaliteitsimpuls uitgevoerd op de Doorenbosheuvel, zijn er natuurlijke oevers aangelegd en is de historische eendenkooi opgeknapt.

Regionaal groen
Uit het budget regionaal groen is een deel van het achterstallig onderhoud in het stadspark Madestein aangepakt en een boszoom aangeplant. Het natuurplan voor de landscheidingsdijk is verder uitgevoerd en er is een start gemaakt met de aanleg van het natuurgebied in het vijfslagenlandschap in de Vlietzoom.
In 2025 zijn ook twee gebiedsplannen voor het programma landelijk gebied van de provincie opgeleverd, namelijk gebiedsplan ‘Westland’ (met van zee tot Zweth) en ‘Duin, Horst en Weide’. Op basis van het gebiedsplan Westland is ca. € 1,5 miljoen aan provinciale subsidie voor het Haagse deel van dit gebied toegezegd. Voor Den Haag Noord is het Position Paper Den Haag Noord/Wassenaar Zuid samen met stakeholders afgerond en in de raad behandeld (RIS322246).

 
Nadere toelichting over de afwijkingen tussen begroting en realisatie is te vinden in het jaarverslag onder de desbetreffende programma's (Wat heeft het gekost?).