Renterisicobeheer
Bij het afsluiten van nieuwe leningen kan de gemeente een renterisico lopen. Een stijging van de rentetarieven leidt namelijk tot hogere rentelasten. Er wordt daarom vrijwel niet gebruik gemaakt van contractuele renteherzieningen. Dit betekent dat gedurende de looptijd van deze langlopende leningen en beleggingen het rentepercentage niet wijzigt. Daardoor wordt de gemeente in de toekomst niet geconfronteerd met rentestijgingen of -dalingen in de huidige portefeuille. In de langlopende leningen- en beleggingsportefeuille hebben in 2025 geen contractuele renteherzieningen plaatsgevonden. Om dit risico ook in de toekomst te beheren worden een aantal dingen gedaan:
Forwards
In 2020 was de verwachting dat de lange rente vanaf 2022 zou gaan stijgen. Daarom zijn er in juli 2020 vier langlopende leningen, voor in totaal € 650 mln., afgesloten tegen gemiddeld 0,46% rente (RIS305846). Deze leningen zijn zogeheten forwards, wat betekent dat de leningen op een afgesproken datum in de toekomst gestort worden. Door het vroegtijdig afsluiten van deze forwards werd geprofiteerd van de lage rente op dat moment en werd voorkomen dat tegen een hogere rente moet worden geleend op het moment van de uitgaven. De laatste forward van € 200 mln. tegen 0,53% is in 2024 ingegaan.
Renteswaps (derivaten)
Met een renteswap wordt de lange rente vastgelegd, waarmee de zekerheid ontstaat dat er na afloop van een lening tegen lage kosten herfinanciert kan worden. De gemeente heeft door de verwachte renteontwikkeling in 2011, en om de toekomstige renterisico’s te beperken, twee renteswaps afgesloten voor de aanvullende financiering tussen 2031 en 2061. De afgesloten renteswaps hebben een totale nominale waarde van € 150 mln. en een gemiddeld rentepercentage van 3,22%.
Effectiviteit derivaten
De verwachte financieringsbehoefte in 2031 bedraagt € 675 mln. Dit bedrag is hoger dan de nominale waarde van de afgesloten derivaten (€ 150 mln.). Dat betekent dat de bestaande derivaten effectief zijn.
Bijstortverplichting (waarborgsom of collateral)
De twee afgesloten derivaten hebben een bijstortverplichting. Elke maand wordt het verschil tussen de actuele marktwaarde en de contractuele waarde (gemiddeld 3,22%) van deze renteswaps opnieuw vastgesteld. Dit verschil wordt als waarborgsom op een aparte bankrekening geplaatst. Over dit bedrag ontvangt de gemeente een (maandelijkse) rentevergoeding van de BNG. Per 31 december 2025 bedroeg de waarborgsom € 0 (2024: € 35,0 mln.) als gevolg van de gestegen lange rente in 2025. Gemiddeld bedroeg de gestorte waarborgsom over 2025 € 15,0 mln. tegen gemiddeld 2,18% (2024: € 29,0 mln. tegen gemiddeld 3,61%). In 2025 heeft de gemeente € 0,36 mln. aan rente ontvangen over de gestorte waarborgsommen (2024: € 1,06 mln.).