Stadsdelen, integratie en dienstverlening

In 2025 heeft de gemeente de participatie versterkt en bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actiever betrokken bij beleidsontwikkeling, stedelijke projecten en wijkinitiatieven. Het resultaat hiervan blijkt uit de monitoring van verschillende indicatoren. Het resultaat hiervan blijkt uit diverse  indicatoren. Zo ligt het gemiddeld aantal participanten per wijkagenda hoger dan in 2024, wat wijst op een intensievere en gerichtere participatie.  Het aantal aangemelde en gehonoreerde subsidieaanvragen leefbaarheid- en bewonersparticipatie in 2025 met 687 ligt hoger dan begroot. Op de nieuwe subsidieregeling Haags vieren zijn 184 subsidies toegekend.

Onze belangrijkste resultaten:

• Bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn actiever betrokken bij beleid en projecten.
• Maatschappelijke en bewonersinitiatieven hebben bijgedragen aan een prettige woon- en leefomgeving in wijken en buurten.
• De kwaliteit, herkenbaarheid en transparantie van participatie binnen de gemeentelijke organisatie is verbeterd.

In 2025 zijn de volgende activiteiten in lijn met het beleid sociale basis (RIS323213 ) uitgevoerd:

• Vanuit subsidieregelingen: voor leefbaarheid en bewonersparticipatie, duurzame wijkactie, sociale initiatieven in de wijk en Haags Vieren in de Wijk in 2025, zijn diverse initiatieven ondersteund.
• Er zijn 3 nieuwe subsidieregelingen Bewonersorganisaties Den Haag 2025 (RIS323762 ), Bewonersinitiatieven Veiligheid Den Haag 2025 (RIS323111 ) en Wijkbussen (RIS324187 ) vastgesteld;

In lijn met de Inspraak- en participatieverordening Den Haag 2024 (RIS319848 ) zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Er geldt een nieuwe verplichting tot publicatie van participatieplannen en -verslagen bij gemeentelijke projecten, plannen en beleid.
• Het team Haags Samenspel helpt de gemeentelijke organisatie om geleerde lessen rondom participatie te borgen en daarmee de kwaliteit van participatie sneller te verhogen.
• De Participatieadviseurs hebben bij 30 projecten de uitvoering van participatie ondersteund.

Er is gewerkt aan het borgen van het participatiebeleid in de gemeentelijke organisatie en beleidsstukken zoals de omgevingsvisie Den Haag 2050.

De zes allianties van het NPZW hebben in 2025 ruim 150 projecten uitgevoerd, waarvan het merendeel conform planning verloopt. Daarnaast is voor het NPLV gebied invulling gegeven aan de afspraken uit de Woondeal door een aanvraag in te dienen. Ook is succesvol een aanvraag ingediend voor nieuwe middelen uit de SPUK Kansrijke Wijk en Preventie met Gezag. Het programmabureau NPZW monitort de voortgang en rapporteert hier jaarlijks over in een rapportage.

Er is een dashboard in de maak waarin de voortgang van het NPZW visueel wordt gemaakt.  

De lasten van € 16,5 mln. bestaan uit: 

• € 6,0 mln. Salarissen en sociale lasten ( interne personeelskosten )
• € 6,0 mln. Subsidies
• € 4,5 mln. Overige goederen en diensten (Uitvoeringslasten)

De baten van € 0,4 mln. bestaan uit huuropbrengsten van panden.      

In 2025  hebben we samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke partners merkbare stappen gezet om de sociale en fysieke leefbaarheid en veiligheid in de Haagse wijken (d.m.v. wijkagenda aanpak, investeringsgebieden en NPZW) te verbeteren.

Onze belangrijkste successen:

• Alle 44 Haagse wijken hebben een actuele wijkagenda met gezamenlijke prioriteiten van bewoners ondernemers en partners.
• De leefbaarheid in kwetsbare wijken heeft extra aandacht gekregen dankzij meerjareninvesteringsplannen in 8 investeringsgebieden.
• In Zuidwest is samen met alliantiepartners binnen het Nationaal Programma Zuidwest (NPZW) gericht gewerkt aan het vergroten van kansengelijkheid en brede welvaart, met als doel bewoners op alle leefgebieden richting het Haags gemiddelde te brengen.
• De samenwerking met bewoners en lokale partners is versterkt, waardoor initiatieven sneller en beter aansluiten bij wat er in de wijk nodig is.
• Monitoring van wijkontwikkeling is verbeterd via een data-gedreven sturingsmodel met wijkgerichte KPI’s en dashboards.

De gemeentelijke inzet in wijken is beter gecoördineerd, door sterkere organisatorische borging van gebiedsgericht werken.

In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• De wijkagenda’s zijn doorontwikkeld en uitvoeringsplannen uitgevoerd, dit ter versterking van de sociale en fysieke leefbaarheid en participatie in de wijk.
• In acht investeringsgebieden, waar de leefbaarheid onder druk staat, is met aanvullende inzet gewerkt aan een integrale aanpak van sociale, fysieke leefbaarheid en veiligheid.
• In het NPZW is gewerkt aan de vele initiatieven die mede dankzij de Regio Deal Zuidwest, de SPUK Kansrijke Wijk, het Volkshuisvestingsfonds, Preventie met Gezag en de Woondeal kunnen plaatsvinden. Initiatieven zoals Behaaglijk Wonen, Skill school, de Wijkbedrijven, de Instapeconomie, Gewoon Sociaal en de Ontmoetingscentra dragen bij aan de verbetering van de brede welvaart in Zuidwest.
• In 2025 hebben de afspraken uit de Woondeal verder vorm gekregen in een aanvraag waarmee we circa 39-44 miljoen euro voor versnelde woningbouw, de openbare ruimte en voorzieningen in Zuidwest kunnen realiseren.  
• Ook de aanvraag voor de SPUK Kansrijke Wijk is succesvol ingediend en levert tot en met 2028 12.3 miljoen euro extra op om te kunnen experimenteren en projecten voort te zetten in het NPZW. De aanvraag voor Preventie met Gezag was tevens succesvol en levert nog eens 18 miljoen euro op.  
• Over de verbetering van sociale, fysieke leefbaarheid en veiligheid, de voortgang per wijk en per investeringsgebied is gerapporteerd aan de gemeenteraad (RIS324982)
• Er zijn wijkprofielen opgesteld op basis van Den Haag in Cijfers (RAVEL) en een bewonersenquête; deze vormen de basis voor vernieuwde wijkagenda’s.

Er zijn wijkgerichte KPI’s ontwikkeld en dashboards ingericht  zodat gemeentelijke teams actueel inzicht hebben  in de voortgang en resultaten op  wijkniveau.

• In Zuidwest zijn ruim 150 projecten uitgevoerd (binnen NPZW), met het merendeel conform planning. De samenwerking tussen alliantiepartners en bewoners is daarbij verder versterkt.
• Over de voortgang van NPZW is gerapporteerd aan het Rijk, de Alliantieraad en de gemeenteraad (RIS323210 ).

De lasten van € 14,8 mln. bestaan uit: 

• € 12,0 mln. Overige goederen en diensten (subsidies, dotatie reserve en uitvoeringslasten)
• €   2,8 mln. Salarissen en sociale lasten ( interne personeelskosten )

De baten van 3,8 mln. bestaan uit:

• € 2,7 mln. Onttrekking reserve investeringsgebieden
• € 1,1 mln. Onttrekking specifieke uitkeringen (SPUK) Regio Deal Zuidwest en Kansrijke Wijk

In 2025 hebben we de leefomgeving in de Haagse wijken onderhouden en verbeterd.
Onze belangrijkste resultaten:

• Bewoners ervaren hun buurt als prettiger, schoner, toegankelijker en veiliger.
• De kwaliteit van groen, straten, speel- en sportplekken is op peil gehouden en waar nodig verbeterd.
• De toegankelijkheid en inrichting van de openbare ruimte zijn versterkt, in samenwerking met stadsdelen, bewoners en partners.

In 2025 zijn, in samenhang met programma 9 (Buitenruimte), de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Onderhoud van wijk- en buurtgroen, straten, straatmeubilair en speel- en sportplekken.
• Door middel van participatietrajecten zijn er samen met bewoners geveltuintjes en boomtuintjes aangelegd.
• Op basis van de resultaten van het speelwensenonderzoek 2024-2027 (RIS318516 ) zijn er 75 speel- en sportplekken vernieuwd
• Onderhoud van strandtoegangen en toezicht bij de opbouw en exploitatie en afbouw van de strandpaviljoens inclusief het schoonmaken van het strand.
• Uitvoering van acties uit het Aanvalsplan Afval 2023–2026 (RIS315979 ), inclusief de aanpak van illegale graffiti en het ondersteunen van bewonersinitiatieven die bijdragen aan een schone en veilige leefomgeving.

De lasten van € 53 mln. bestaan uit: 

• € 42,9 mln. Overige goederen en diensten (regulier onderhoud en herstelwerkzaamheden)
• € 10,1 mln. Salarissen en Sociale lasten ( interne personeelslasten )

De baten van € 4,3 mln. bestaan uit: 

• € 3,5 mln. Degeneratie-opbrengsten en huur gemeentegrond   
• € 0,8 mln. Overige baten

In 2025 is via het gebiedsgericht welzijnswerk samen met welzijnsorganisaties, vrijwilligersorganisaties en inwoners gewerkt aan leefbare, veilige en sociale wijken. Opbouwwerk, jongerenwerk en kinder- en meidenwerk hebben bijgedragen aan het versterken van sociale netwerken, het vergroten van participatie en het bieden van ontwikkelkansen voor jeugdigen van 4 tot 27 jaar. Hiermee is de leefbaarheid vergroot en de verbinding in de stad versterkt.
Onze belangrijkste resultaten:

• De pilot betekenisvol meten en verantwoorden in stadsdeel Centrum is uitgevoerd, waardoor de impact van welzijnswerk beter inzichtelijk wordt.
• De nieuwe subsidieregeling professioneel welzijnswerk 2026–2027 is opengesteld (RIS321728 ) ) wat heeft geleid tot de toekenning van een tender voor twee jaar.

In 2025 zijn de volgende activiteiten in lijn met het beleidsplan Actualisatie Beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2025-2027, (RIS321267 ) uitgevoerd.

• Opbouwwerkers hebben inwoners ondersteund bij het vergroten van participatie en het versterken van sociale netwerken, onder meer door het begeleiden van bewonersinitiatieven zoals sportgroepen, buurtmaaltijden en buurtactiviteiten. Dit gebeurde via participatie- en voorlichtingsbijeenkomsten, outreachend werken in de wijk en gezondheidsvoorlichting.
• Jongerenwerkers en meidenwerkers waren actief aanwezig in de wijken en bereikten jeugdigen van 4 tot 27 jaar via activiteiten die aansluiten bij hun leefwereld, zowel offline als online. Welzijnsorganisaties wisselden stadsbreed kennis uit over online jongerenwerk en nieuwe werkwijzen en leerden van andere steden en kennisinstituten.
• De samenwerking tussen jongerenwerkorganisaties en de jeugdhulporganisaties Kracht en RondomJou is verder versterkt.
• Via het flexibel welzijnsbudget zijn aanvullende activiteiten georganiseerd op basis van signalen uit de wijken, naast het reguliere welzijnsaanbod.
• In opvolging van het Rekenkameronderzoek Werk aan welzijn (RIS315975 ) zijn samen met welzijnsorganisaties stappen gezet om de impact van welzijnswerk beter inzichtelijk te maken.
• Op 1 april 2025 is de meerjarige subsidieregeling professioneel welzijnswerk 2026–2027 opengesteld. Voor het gebiedsgericht welzijnswerk zijn 31 aanvragen ingediend. De tender is beoordeeld en de subsidies voor de komende twee jaar zijn toegekend.

De lasten van € 33,1 mln. bestaan uit:

• € 28,4 mln. Subsidie
• €    1,0 mln. Overige goederen en diensten (uitvoeringslasten)
• €    3,7 mln. Salarissen en sociale lasten ( interne personeelskosten )

De baten van € 1,7 mln. bestaan uit verhuur van panden.

In 2025 heeft de gemeente Den Haag bijgedragen aan het versterken van de sociale cohesie en het tegengaan van discriminatie in een diverse stad op basis van gedeelde normen en waarden zoals vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit (RIS318932 ).

Onze belangrijkste resultaten:

• Sociale cohesie en inclusie zijn versterkt door brede culturele en educatieve programmering in de stad.
• De positie en zelfredzaamheid van arbeidsmigranten en hun gezinnen zijn verbeterd.
• Er zijn concrete stappen gezet in de aanpak van antisemitisme, moslimdiscriminatie en antizwartracisme.
• De bewustwording en erkenning van het koloniaal- en slavernijverleden zijn verder versterkt en het monument voor het trans-Atlantisch slavernijverleden op het Lange Voorhout is onthuld. 

Sociale cohesie
In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Via de cultuurankers is in 2025 72 keer randprogrammering georganiseerd rond inclusief samenleven.
• Er is structureel samengewerkt met de bibliotheek, met programmering op centrale en wijklocaties rond inclusiethema’s zoals queeremancipatie, antisemitisme, anti-zwart racisme en het koloniaal- en slavernijverleden.
• Met Taal in de Buurt zijn 783 volwassen Hagenaars ondersteund (conversatie en NT2), in samenwerking met 23 maatschappelijke organisaties.

Programma Arbeidsmigratie in goede banen
In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Peuterconsulenten zijn ingezet om kinderen van arbeidsmigranten beter in beeld te brengen; 23 niet-ingeschreven kinderen zijn toegeleid naar voorschoolse educatie.
• De toeleiding naar onderwijs is versterkt via extra inzet bij de BRP-balie Segbroek en meertalige voorlichting; 101 kinderen zijn bereikt, waarvan 31 geholpen met schoolaanmelding.
• Professionals en veldwerkers zijn getraind in het signaleren van huiselijk geweld binnen arbeidsmigrantengezinnen.
• Via het Mobiel Informatiepunt Haaglanden is doorlopend voorlichting gegeven (ruim 6.500 gesprekken) over werk, wonen, financiën en gezin.
• Arbeidsmigranten zijn met voorrang geplaatst op taaltrajecten; 1.507 EU-migranten namen deel aan taallessen.
• Kwetsbare arbeidsmigranten zijn ondersteund via pilot Perspektywa.

Anti discriminatie
In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Het Haags plan tegen antisemitisme is gelanceerd en grotendeels uitgevoerd. Daarnaast is geïnvesteerd in Joods erfgoed.
• Mystery guest-onderzoek naar discriminatie in het uitgaansleven is uitgevoerd.
• De Haagse discriminatievoorziening heeft zowel wettelijke als preventieve taken verricht
• Het Haags plan tegen moslimdiscriminatie is door de raad vastgesteld.
• Naar aanleiding van het onderzoek rondom het Zwart Manifest is verder gewerkt aan de aanpak tegen antizwartracisme.

Koloniaal en Slavernijverleden 
In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Er zijn 24 subsidies verstrekt voor bewustwordingsactiviteiten.
• Het lesprogramma Roots & Traces is geïntroduceerd binnen het primair en voortgezet onderwijs. Daarnaast is het programma toegankelijk gemaakt voor het bredere publiek.
• De samenwerking met de Adviescommissie koloniaal en slavernijverleden is voortgezet.
• Er zijn diverse herdenkingsactiviteiten georganiseerd. Zo herdenkt Den Haag bijeenkomsten’ over de koloniale geschiedenis van de Molukken en Cabo Verde.
• Diverse publieksprojecten droegen bij aan erkenning en bewustwording, waaronder een documentaire over het slavernijmonument, herdenkingen (Keti Koti 2025), activiteiten rond Suriname 50 jaar onafhankelijk, boekverspreiding (Wij slaven van Suriname) en het kunstproject Oud Zeer.

Religieuze en levensbeschouwelijke organisaties (RLO's)
In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Er zijn twee ontmoetingsbijeenkomsten georganiseerd voor religieuze en levensbeschouwelijke organisaties over maatschappelijke thema's: 'opgroeien in de huidige tijd' en 'weerbaarheid bij crisis'. 
• Er zijn bijeenkomsten georganiseerd voor vrouwen, jongeren en verschillende levensbeschouwelijke organisaties rondom het thema moslimdiscriminatie, in het kader van participatie tijdens het vormen van het beleidsplan tegen moslimdiscriminatie. 
• Er is een RLO-koepeloverleg opgestart waarin de vertegenwoordigers van de grootste koepels samen hebben toegewerkt naar een gedeeld convenant met gezamenlijke doelen en plannen voor de komende jaren. De gemeente speelde hierin een faciliterende- en adviesrol.
• Er is een pilot gestart waarbij verschillende migrantenkerken, buurtinitiatief Wijkpaleis Wij Weimar, en verschillende religieuze organisaties huisvesting vinden op Weimarstraat 300.
  • Er zijn vier migrantenkerken ingetrokken voor kerkvieringen en pastoraal werk;
  • De begane grond wordt intensief gebruikt voor buurtinitiatieven en sociaal ondernemers;
  • Één etage is ingericht voor interlevensbeschouwelijke samenwerking waar 10 verschillende gebruikers elkaar afwisselen voor lezingen, dialogen en activiteiten.
• Er is doorlopend geïnvesteerd in het leggen van nieuwe contacten en het behouden van oude contacten binnen het gehele religieuze veld van Den Haag.

Subsidies
In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• De subsidieregeling Inclusief Samenleven is gestart en vervangt drie eerdere regelingen.
• Binnen de regeling Verbinding en Antidiscriminatie zijn 32 subsidies verstrekt. Voor de eerste keer is het subsidieplafond bereikt.

De lasten van € 8 mln. bestaan uit:

·          € 2,7 mln. Overige goederen en diensten (bedrijfskosten, ICT, vervoer, etc.) 
·         € 2,3 mln. Salarissen en sociale lasten (interne personeelskosten)
·         € 1,6 mln. Subsidies (Subsidies aan organisaties of burgers) 
·         € 0,7 mln. Ingeleend personeel (externe personeelskosten)
·         € 0,6 mln. Sociale uitkeringen in natura (diensten of producten) 

In 2025 heeft de gemeente inwoners die moeite hebben met basisvaardigheden ondersteund om hun zelfredzaamheid en participatie te vergroten. De prioritaire doelgroepen zijn ouders van jonge kinderen, jongvolwassenen, arbeidsmigranten en inwoners met een uitkering die niet voldoen aan de taaleis.

Met de Subsidieregeling volwasseneneducatie 2022 (RIS316880 ) hebben we:

• via de Taal+ school van het ROC Mondriaan 7586 deelnemers bereikt op een centrale locatie en 1830 deelnemers op locaties in de wijken;
• via Taal aan Zee 915 mensen bereikt;
• via taalactiviteiten in de bibliotheek gemiddeld 372 deelnemers per week bereikt.

De lasten van € 0,9 mln. bestaan uit: 

• € 0,7 mln. Sociale uitkeringen in natura (subsidie taallessen)
• € 0,2 mln. Inkomensoverdrachten (subsidies taal specifieke doelgroepen) 

In 2025 hebben we uitgeprocedeerde asielzoekers, die in een kansrijke procedure zitten of in een terugkeertraject naar het land van herkomst ondersteund.
Onze belangrijkste resultaten:

• Gezinnen met minderjarige kinderen en personen met ernstige medische en/of psychische problematiek zijn ondersteund.
• Ondersteuning is gericht op asielzoekers met een kansrijke procedure of een terugkeertraject naar het land van herkomst.
• De ondersteuning heeft bijgedragen aan tijdelijke financiële en juridische zekerheid voor deze doelgroep.

In 2025 hebben we de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Er is subsidie verleend aan Stichting VluchtelingenWerk nederland en STEK.
• Er zijn 70 mensen voor leefgeld ondersteund vanuit het Haags Noodfonds Vluchtelingen (HNV)

De lasten van € 0,4 mln. bestaan uit subsidies.

In 2025 heeft Burgerzaken verder gewerkt aan het op peil houden van de dienstverlening en een betrouwbare en toegankelijke dienstverlening.

Onze belangrijkste resultaten:

• De verdere toename in aanvragen reisdocumenten is goed opgevangen.
• De klanttevredenheid bleef met een 8,4 hoog.

In 2025 zijn de volgende acties uitgevoerd:

• Voortzetting van de aanpak rond de paspoortpiek, gericht op voorspellen van toestroom, communicatie en opleiding.
• Opening van de locatie Laak, waardoor meer spreiding en flexibiliteit in de dienstverlening is gerealiseerd.
• Ingebruikname van docudistri op de locaties Laak en Escamp voor veiliger beheer en uitgifte van reisdocumenten.

De lasten van € 24,3 mln. bestaan uit: 

·         € 17,6 mln. Salarissen en sociale lasten (interne personeelskosten)
·          €   4,5 mln. Overige goederen en diensten (bedrijfskosten, ICT, vervoer, etc.) 
·         €   1,9 mln. Ingeleend personeel (externe personeelskosten) 
·         €   0,3 mln. Overig (verscheidene kleinere posten) 

De baten van € 0,4 mln. bestaan uit Register Niet Ingezetenen (RNI) en DIGID en zijn bijdragen van het Rijk.

De gemeente brengt voor specifieke diensten of producten leges in rekening. Dit zijn vergoedingen voor bijvoorbeeld reisdocumenten, rijbewijzen en documenten uit de basisregistratie personen en de registers van de burgerlijke stand.

Van de inkomsten zijn de kosten afgetrokken die de gemeente moet afdragen aan het Rijk. Het restant van de opbrengsten is gebruikt om de overige lasten van Burgerzaken te dekken die nodig zijn voor het uitvoeren en verbeteren van de dienstverlening.

De lasten van € 6,3 mln. bestaan uit inkomensoverdrachten (inkoop van o.a. paspoorten)

De baten van € 14,2 mln. bestaan uit leges en andere rechten (leges van onder andere paspoorten)

In 2025 is de gemeentelijke dienstverlening verder verbeterd op basis van de nieuwe visie dienstverlening aan de hand van 6 dienstverleningsprincipes (RIS319384).

Onze belangrijkste resultaten:

• De dienstverlening is dichter bij inwoners gebracht, onder meer via de inzet van de dienstverleningsbus in Haagse wijken.
• De digitale dienstverlening is verbeterd doordat meer producten zijn aangesloten op denhaag.nl.
• Er is een completer beeld ontstaan van de Haagse dienstverlening en klanttevredenheid.
• De kwaliteit van de dienstverlening via 14070 is verbeterd.

In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• In 2025 zijn de ambities uit de visie dienstverlening verder geoperationaliseerd via een gemeentebreed programma waarin alle diensten samenwerken, met inzet op verbeterde klantreizen, ondersteunende IT-systemen, uitbreiding van tevredenheidsmetingen en toepassing van de dienstverleningsprincipes.
• Bij het gemeentelijke telefoonnummer 14070 is gericht geïnvesteerd in datagedreven werken en kwaliteitsverbetering, zijn de dienstverleningsprincipes verankerd in opleidingen, kwaliteitsmonitoring en klanttevredenheidsonderzoeken en is medewerkers meer regie gegeven over hun pauzetijden ter ondersteuning van duurzame inzetbaarheid.
• De digitale dienstverlening is verder doorontwikkeld door oude en losse platforms uit te faseren en te migreren naar één samenhangend online landschap via denhaag.nl, MijnDenHaag, e-formulieren en het zaakplatform, in lijn met de landelijke Common Ground-visie.

De lasten van € 14,2 mln. bestaan uit: 

• € 6,4 mln. Salarissen en sociale lasten (interne personeelskosten)
• € 4,8 mln. Ingeleend personeel ( externe personeelskosten ) 
• € 2,8 mln. Overige goederen en diensten ( bedrijfskosten, ICT, vervoer, etc. ) 
• € 0,2 mln. Overig ( verscheidene kleinere posten ) 

De baten van € 0,4 mln. bestaan uit bijdragen van de V.N.G. en het Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.