Financiën

Met deze activiteit bereiken we dat de gemeentefinanciën stabiel en voorspelbaar zijn. Deze activiteit is daarin van cruciaal belang, omdat de gemeentefondsuitkering, de gemeentebrede reserves en de reservering voor trend hier worden begroot. Daarnaast is met een aantal verbeteringen binnen het financieel beleid, in 2025 bijgedragen aan dit doel.

In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Er is actief lobby gevoerd op de ontwikkelingen van het gemeentefonds richting het Rijk;
• Met de trend is de begroting op het juiste prijspeil gehouden;
• De gemeentebrede reserves zijn benut om gerichte impulsen te geven aan diverse beleidsterreinen binnen de begroting.

Om te zorgen dat de gemeentefinanciën nu en in de toekomst stabiel en duurzaam zijn en blijven, is in 2025 onder andere het volgende gedaan op het gebied van financieel beheer en beleid: 

• Voor het eerst is een najaarsnota (RIS323974 ) opgesteld;
• Een kadernota investeren (RIS323964 ) is vastgesteld;
• De financiële verordening (RIS323961 ) is geactualiseerd.

Lasten
De lasten binnen deze activiteit bestaan uit toevoegingen aan gemeentebrede reserves. Veelal zijn dit toevoegingen die technisch van aard zijn, zoals bijvoorbeeld om budgetten te herfaseren.

Baten

De baten bestaan voor het grootste deel uit de gemeentefondsuitkering. Deze telt op tot circa € 2,0 mld. Verder bestaan de baten uit onttrekkingen aan gemeentebrede reserves, waarbij de Enecoreserves het grootste aandeel vertegenwoordigen.  

Financieel resultaat Algemeen                                                                                         € 2,1 mln. N/I  

Lasten:                                                                                                                                               € 0,7 mln. N/I 

Overig                                                                                                                                                € 0,7 mln. N/I
Betreft een saldo van verschillende voor- en nadelen waaronder loon- en prijsbijstellingen.

Baten:                                                                                                                                                € 1,4 mln. N/I
Gemeentebrede reserves                                                                                                               € 17,5 mln. N/I
Aan gemeentebrede reserves is in totaal ongeveer € 17,5 mln. minder onttrokken dan begroot. Dit zit met name op de Enecoreserves, maar ook op andere gemeentebrede reserves, zoals het cofinancieringsfonds en de reserve grote projecten. Hiertegenover staan ook lagere lasten binnen de betreffende beleidsprogramma’s, waardoor het effect op het resultaat van de gemeente nul is. Binnen de betreffende beleidsprogramma’s is een inhoudelijke toelichting opgenomen bij de lagere realisatie, indien dit boven de verantwoordingsgrens is.

Gemeentefondsuitkering                                                                                                              € 16,0 mln. V/I
De inkomsten uit de gemeentefondsuitkering zijn € 16,0 miljoen hoger dan begroot. Dit komt door mutaties uit de september- en decembercirculaire die – door het moment waarop deze circulaires gepubliceerd worden – niet meer in de begroting verwerkt konden worden.

Met het treasurybeleid is ervoor gezorgd dat de gemeente altijd voldoende geld in kas heeft om haar betalingen te voldoen. Dit gebeurt onder andere door het afsluiten van leningen. Dit gebeurt tegen stabiele rentekosten, waarmee de gemeente zich onttrekt aan de volatiliteit van de financiële markten.

In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• We hebben gezorgd dat altijd voldoende middelen beschikbaar zijn om aan onze betalingsverplichtingen te voldoen;
• De reserve activafinanciering is geactualiseerd conform de besluiten over toevoegingen en onttrekkingen;
• Het liquiditeitsoverschot is aangehouden via schatkistbankieren. Gemiddeld was dit in 2025 circa € 858 mln., waarover € 18,8 mln. aan rente is ontvangen;
• Er zijn geen nieuwe leningen afgesloten in 2025.

Een uitgebreide toelichting op de treasury is opgenomen in de paragraaf financiering .

Lasten
De lasten bestaan voor het grootste deel uit toevoegingen aan de reserve activafinanciering. In 2025 is hier € 45,4 mln. aan toegevoegd. Dit geld wordt benut voor de dekking van investeringen. Daarnaast is er € 20,1 mln. betaald aan rente over langlopende leningen en zijn de interne rentelasten per saldo € 10,7 mln. De resterende € 0,3 mln. bestaat uit overige posten.

Baten
In 2025 is er € 17,2 mln. onttrokken aan de reserve activafinanciering ter dekking van kapitaallasten. Er is € 18,8 mln. ontvangen aan rente over het schatkistbankieren en is
€ 4,5 mln. rente ontvangen over verstrekte langlopende leningen. Daarnaast zijn de interne rentebaten € 18,3 mln. en is € 15,2 mln. ontvangen aan dividend. De resterende € 1,2 mln. bestaat uit overige posten.

Financieel resultaat Treasury                                                                                           € 0,3 mln. N/I  

Lasten:                                                                                                                                               € 0,5 mln. V/I 

Overig                                                                                                                                                € 0,5 mln. V/I
Het voordeel op de lasten binnen Treasury van € 0,5 mln. komt vooral doordat begrote kosten voor de aanbesteding van het betalingsverkeer (€ 0,2 mln.) en de migratie van de personeelshypotheekportefeuille (€ 0,1 mln.) zijn doorgeschoven naar 2026. Het resterende deel wordt verklaard door lagere kosten binnen het reguliere beheer van kasstromen en leningen, evenals overige kosten

Baten:                                                                                                                                                € 0,8 mln. N/I

Dividenden                                                                                                                                       € 0,8 mln. N/I
In 2025 zijn er lagere dividenden ontvangen dan waren begroot waarbij het verschil is ontstaan door het niet ontvangen van dividenden van de HTM.

Erfpacht is één van de structurele inkomstenbronnen van de gemeente en één van de instrumenten binnen het gemeentelijke grondbeleid.

Onze belangrijkste resultaten

• Per december 2025 beheert de gemeente Den Haag in totaal 81.485 rechten van erfpacht;
• Bij meer dan de helft van deze rechten (49.975 stuks) is de canonverplichting eeuwigdurend afgekocht;
• Vanaf 2025 worden de nieuwe Algemene Bepalingen erfpacht 2024 (AB2024) gehanteerd bij nieuwe (her)uitgiften. In de nieuwe Algemene Bepalingen erfpacht 2024 wordt het canonpercentage door middeling over een periode van 10 jaar vastgesteld. Het canonpercentage dat betaald moet worden over de grondwaarde van het erfpachtrecht, wordt elke vijf jaar herzien. Alle eeuwigdurende erfpachtrechten met canonbetaling krijgen op het moment van herziening van het canonpercentage een aanbod om hun recht om te zetten naar AB2024.

In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• In 2025 zijn nieuwe erfpachtgronden uitgegeven ter waarde van € 6,9 mln.;
• Het canonpercentage voor 2025 is vastgesteld op 3,3% voor de rechten onder de Algemene Bepalingen erfpacht 1986 (AB1986). Voor de Algemene Bepalingen erfpacht 2024 (AB2024) geldt, door de middeling over de periode van 10 jaar, voor 2025 het lagere percentage van 2,1%.;
• 3.925 erfpachters hebben een canonherziening gehad. Alle erfpachters waarvan in 2025 de canon is herzien, hebben een informatiebrief met keuzeformulier ontvangen. Inmiddels hebben 1.450 erfpachters aangegeven over te willen stappen naar de AB2024 met rentemiddeling.;
• In 2025 is ook een begin gemaakt om de herzieningen uit 2023 (2.943 stuks) en 2024 (2.535 stuks) een aanbieding tot omzetten te doen.;
• Er zijn 620 verzoeken voor een (vervroegde) heruitgifte ingediend. Er zijn daarop 420 aanbiedingen tot heruitgifte verzonden, dit is een toename ten opzichte van 2024. Op ruim de helft van deze aanbiedingen is ingegaan en hiervan zijn 234 erfpachtrechten inmiddels geformaliseerd met een obligatoire overeenkomst of met een notariële akte;
• Op het gebied van beleid zijn, als uitwerking van de nieuwe Nota Grondbeleid, het Grondprijzenkader (RIS320790 ) en het uitgifte- en erfpachtkader (RIS320791 ) vastgesteld.
• Over de mogelijkheid van omzetting naar de AB2024 worden de erfpachters stap voor stap op de hoogte gebracht. Dat is gebeurd via brieven, een nieuwsbrief en via de gemeentelijke erfpachtsite;
• In 2025 is er een testpanel samengesteld, bestaande uit erfpachters. Dit panel bekijkt zoveel mogelijk de communicatie voordat deze naar buiten gaat. Daarnaast is een bijsluiter gemaakt die erfpacht uitlegt in eenvoudige taal (B1-niveau). Deze is opgesteld met input van erfpachters en conform de NHG-richtlijnen (Nationale Hypotheek Garantie);
• De gemeente Den Haag werkt aan een eenvoudiger, transparanter en stabieler systeem voor het bepalen van de grondwaarde en de erfpachtcanon. In 2025 is in dit kader onderzoek uitgevoerd naar de voor Den Haag meest geschikte methodiek.

Lasten
De lasten binnen de activiteit erfpacht bestaan uit: apparaatslasten € 5,2 mln. Op afboekingen, onder meer in verband met de afkoop canonbetalingen, is € 5,4 mln. gerealiseerd. De kapitaallasten bedroegen € 1,6 mln. Aan het Fonds Canon Ineens is € 1,7 mln. toegevoegd. Overige beheerslasten bedroegen € 1,0 mln.

Baten
De baten bestaan uit canonopbrengsten voor € 15,4 mln., afkopen van het canon € 8,5 mln. en overige diverse baten € 1,8 mln.

Financieel resultaat Erfpacht                                                                                           € 6,2 mln. V/I  

Lasten:                                                                                                                                               € 2,1 mln. V/I 

Hogere apparaatslasten                                                                                                              € 1,9 mln. N/I
Als gevolg van extra werkzaamheden als uitvloeisel van de middeling van het canonpercentage en de omzetting naar de AB2024 is extra personeel ingehuurd.

Overige beheerslasten                                                                                                                   € 2,9 mln. V/I
Mede als gevolg van uitgestelde werkzaamheden als bijvoorbeeld taxaties zijn de beheerslasten lager dan geraamd.

Verrekening boekwaardes                                                                                                          € 1,1 mln. V/I    
De afboekingen in verband met de afkoop en het nieuwe erfpachtsysteem zijn lager gerealiseerd. 

Baten:                                                                                                                                                € 4,1 mln. V/I

Hogere baten uit afkoop                                                                                                               € 3,7 mln. V/I
De baten uit afkoop canonbetaling zijn hoger dan geraamd, door afkoop van één substantiële canonverplichting.

Overig                                                                                                                                                € 0,4 mln. V/I 

Naast de gemeentefondsuitkering zijn de gemeentelijke belastingen een tweede belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. In 2025 is er in totaal voor bijna € 295 mln. aan gemeentelijke belastingen opgelegd en geïncasseerd.

De gemeentelijke belastingen, OZB, parkeerbelasting, toeristenbelasting en precariobelasting zijn opgelegd en geïncasseerd. De precariobelasting in Den Haag heeft enkel betrekking op woonboten. In 2025 hebben er geen beleidsmatige wijzigingen plaatsgevonden met betrekking tot belastingen.

Lasten
De lasten bestaan voor € 14,5 mln. uit de apparaatslasten die gemaakt worden voor het incasseren van de lokale belastingen. Aanvullend heeft € 3,1 mln. van de lasten betrekking op oninbare naheffingsaanslagen (parkeerboetes).

Baten
De baten betreffen belastinginkomsten. Hierbinnen is de OZB de grootste belasting, in 2025 is € 158,9 mln. OZB ontvangen. De inkomsten uit parkeerbelasting betreffen € 117,0 mln. de toeristenbelasting € 18,1 mln. en de resterende € 0,5 mln. heeft onder andere betrekking op het precario voor woonboten.
In de paragraaf 'Lokale heffingen' is een uitgebreidere toelichting opgenomen.

Financieel resultaat Belastingen                                                                                     € 5,0 mln. V/I  

Lasten:                                                                                                                                               € 2,0 mln. N/I 

Voorziening naheffingsaanslagen parkeerbelasting                                                           € 1,0 mln. N/I
In de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag van 19 november 2025 over de publicatie van de bijlage bij de Regeling parkeerregulering en parkeerbelasting heeft het hof geoordeeld dat de bekendmaking van een bijlage bij de betreffende regeling in die zaken niet voldeed aan de (door het Hof gehanteerde) uitleg van de wettelijke bekendmakingsvereisten. Hiervoor is een voorziening gevormd.

Parkeerbelasting                        € 1,5 mln. N/I
Op grond van de verslaggevingsregels zijn de oninbare naheffingsaanslagen (“parkeerboetes”) in de lasten geboekt. In 2025 is er € 1,5 mln. meer oninbaar geleden dan begroot.

Overig                              € 0,5 mln. V/I

Baten:                                                                                                                                                € 6,9 mln. V/I

Onroerendzaakbelasting                                                                                                              € 6,0 mln. V/I
Het resultaat is deels het gevolg van een hogere waardestijging van niet-woningen dan vooraf ingeschat. Daarnaast hanteren we op advies van de Waarderingskamer een verbeterde methode voor de waardering van de grond die behoort bij niet-woningen. Dit zorgt voor een betere vastgoedadministratie en eenmalige correcties in de waardes. Deze twee onderdelen hebben geleid tot een incidenteel voordeel van ongeveer € 5,4 mln. Daarnaast zijn in 2025 meer dwanginvorderingen uitgevoerd, wat heeft geresulteerd in € 0,6 mln. aan extra inkomsten.

Parkeerbelastingen                                                                                                                       € 1,3 mln. N/I
Minder parkeeropbrengsten met name door lagere baten uit parkeren op straat en naheffingen. Dit mede door uitstel van betaald parkeren en minder parkeertransacties en een lagere gemiddelde opbrengst per transactie.

Invordering parkeerbelastingen                     € 1,3 mln. V/I
De opbrengsten vanuit de invordering van de naheffingen parkeerbelastingen zijn € 1,3 mln. hoger dan begroot.

Toeristenbelasting                                                                                                                         € 0,9 mln. V/I
De inkomsten van toeristenbelasting zijn € 0,8 mln. meer dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door meer overnachtingen dan verwacht in 2024. Deze inkomsten zijn in het eerste kwartaal van 2025 binnengekomen. Daarnaast is er € 0,1 mln. meer aan inkomsten dwanginvordering.

Binnen de activiteit overig is het beleid op de terreinen vennootschapsbelasting, reclame-opbrengsten en het exploiteren van de parkeergarage Spui uitgevoerd.

In 2025 zijn diverse activiteiten verricht:

• De vennootschapsbelasting is afgedragen;
• Reclame-opbrengsten zijn geïncasseerd van partijen die gebruik maken van gemeentelijke reclamelocaties;
• De gemeentelijke verzekeringsportefeuille waar het gaat om aansprakelijkheid is beheerd;
• De inkomsten vanuit de parkeergarage Spui zijn geïncasseerd.

Lasten
De lasten binnen deze activiteit bestaan voor ongeveer de helft uit de vennootschapsbelasting die wordt afgedragen, de andere helft bestaat uit beheerslasten van bijzondere objecten, zoals oude dienstwoningen en een molen en de kosten voor de gemeentelijke aansprakelijkheidsverzekeringen.

Baten
De baten bestaan voor € 6,8 mln. uit reclame-opbrengsten. De overige € 2,6 mln. heeft grotendeels betrekking op de inkomsten vanuit de parkeergarage Spui.

Financieel resultaat Overig                                                                                                € 1,2 mln. V/I  

Lasten:                                                                                                                                               € 0,0 mln. V/I 

Baten:                                                                                                                                                € 1,2 mln. V/I

Reclameopbrengsten                                                                                                                    € 1,9 mln. V/I
De reclameopbrengsten zijn € 1,9 mln. hoger dan begroot, door afdrachten vanuit de MRDH over reclame-inkomsten uit eerdere jaren.

Parkeergarage Spui                                                                                                                       € 0,8 mln. N/I
Als gevolg van bouwactiviteiten is sprake van inkomstenderving uit de parkeergarage Spui. Dit geeft een nadelig resultaat van € 0,8 mln.

Overig                                                                                                                                                € 0,1 mln. V/I