Buitenruimte

Een veilige, toegankelijke, schone en duurzame stedelijke en maritieme omgeving. Om dit te bereiken hebben wij onze assets (op) de openbare weg, straten, pleinen, de civiele (beweegbare) kunstwerken en de openbare verlichting, laadinfrastructuur, pollers en fonteinen op een verantwoorde manier beheerd, ingericht, onderhouden en van vuil vrijgehouden. Wij hebben dit zowel op reguliere basis als via een meldingenprocedure gedaan.

Civiele kunstwerken
In 2025 zijn de volgende activiteiten aan regulier beheer en onderhoud aan civiele kunstwerken uitgevoerd:

• De 5-jaarlijkse inspectiecyclus voor bruggen en viaducten is voortgezet.
• Per wegtunnel worden er jaarlijks visuele inspecties uitgevoerd, conform het beheercontract.
•  Verplaatsingen van kademuren en bruggen zijn in beeld gebracht met satellietdata. Bodemprofielen van grachten zijn opnieuw ingemeten.
• Klein en groot onderhoud aan meerdere civiele kunstwerken is uitgevoerd, onder andere betonherstel verkeersbruggen en Schenkviaduct. Voor het Schenkviaduct is tevens technisch onderzoek naar de betonconstructie en restlevensduur uitgevoerd.
• Het Meerjarenprogramma Kunstwerken 5 (MJPK5); renovatie- en vervangingsagenda & werkprogramma 2026-2029 is vastgesteld (RIS323402) .
• Vanuit convenanten en samenwerkingsafspraken is geparticipeerd in diverse activiteiten, waaronder integraal beheer Den Haag Centraal Station en de instandhouding van roltrappen en lift op het busplatform.
• Er is een start gemaakt met de vervanging van vier fiets- en voetbruggen (Monsterseweg, Westbroekpark, Haagse Bos, Laan van Clingendael).
•  De initiatieffase van het project Binckhorstburg is afgerond (waaronder programma van eisen en schetsontwerp) en er is gestart met het voorlopig ontwerp.
• Er is 455 meter kademuur vervangen in de stad, onder meer aan de Houtzagerssingel, Pletterijkade, Zwarteweg en Boomsluiterskade.
• Aan de Conradkade zijn tijdelijke ligplaatsen aangelegd en woonboten verplaatst (fase 1).
•  In de Tweede Haven zijn betonherstelwerkzaamheden uitgevoerd bij de Dr. Lelykade over een lengte van circa 230 meter.
• De vervanging van beschoeiingen aan de Wassenaarseweg, Biesvaren, Beekjufferhof en Leidsestraatweg is afgerond.

Onderhoud straten, wegen, en pleinen
In 2025 zijn de volgende activiteiten conform het Meerjarenprogramma wegenonderhoud 2021-2025 (RIS310125 ) uitgevoerd:  

• Er is in totaal ca. 85.000 m² asfalt vernieuwd, 70.000 m² elementenbestrating vernieuwd en 2.500 m² asfalt door elementenverharding vervangen. In de uitvoering konden we door werk ‑ met ‑ werk te maken en doordat op meerdere locaties preventief onderhoud volstond, meer asfaltprojecten uitvoeren binnen hetzelfde budget. De omzetting van asfalt naar bestrating bleef achter doordat behoud van asfalt vaak doelmatiger was en enkele werk ‑ met ‑ werkprojecten vertraging opliepen.
• De projecten die onder andere zijn gerealiseerd zijn:

o     Asfalt: Vaillantplein, Vreeswijkstraat, Benoordenhoutseweg, Erasmusplein, Hengelolaan (fietspad), afronding Hofzichtlaan, Laan van Leischenveen, Neherkade - incl. kruising met Calandplein en Rijswijkseweg, Lozerlaan - Loosduinse hoofdstraat (kruising) en Symfoniestraat.
o     Elementenverharding: 2de Messtraat e.o, Hemsterhuisstraat, Horsten fase 1, Jan Muschlaan, Kepplerstraat fase 1, Nieuwe Laantjes, Pluvierstraat, Singels e.o., Tasmanstraat, Ter Borchstraat en Zeekant- Vuurtorenweg.

• Voor het groot onderhoudsproject Piet Heinstraat wordt een participatietraject met bewoners en ondernemers doorlopen om tot een gedragen ontwerp te komen (RIS323649 ). De eerste ontwerpen zijn door de ondernemers en bewoners goed ontvangen.
• Het Meerjarenplan Wegonderhoud 2026-2030 kon in 2025 niet worden opgeleverd vanwege de impact van de voorbereidingen op de NAVO ‑ top. Door de extra veiligheidsmaatregelen, gewijzigde verkeersstromen en verschoven planningen konden diverse weginspecties niet op het geplande moment worden uitgevoerd. Circa 40% van het areaal kon worden geïnspecteerd (stadsdelen Loosduinen, Escamp en Scheveningen). Hierdoor waren niet alle benodigde en actuele inspectiegegevens beschikbaar om een volledig geactualiseerd uitvoeringsplan op te stellen. Het nieuwe uitvoeringsplan wordt daarom in 2026 afgerond ter besluitvorming aangeboden.

Daarnaast zijn vanuit de Pleinenaanpak vier pleinen vergroend en opnieuw ingericht met meer
ruimte voor ontmoeting en verblijf. Het gaat om het Statenplein, Notenplein, het pleintje aan de Wenckebachstraat  en het Simon Carmiggelthof/de Jaap Hoekdreef.  
Hierbij is er 3.797 vierkante meters extra groen gerealiseerd en zijn er 17 extra bomen geplant t.o.v. de oude situatie. Het streven om minimaal 2.500 m² extra groen toe te voegen is daarmee ruimschoots behaald.  Ook is de planvorming voorbereid voor de herinrichting van nieuwe pleinen (o.a. het Kamerlingh Onnesplein en het Paul Krugerplein), die in 2026 worden uitgevoerd. 

Toegankelijkheid
In lijn met de ‘Handreiking naar een toegankelijke buitenruimte’ (RIS314096 ) zijn de volgende activiteiten, in samenspraak met Stichting Voorall, uitgevoerd:

• Er zijn 32 toegankelijke voetgangersoversteekplaatsen, verkeerskruispunten en ontbrekende aansluitingen naar Randstadrail-haltes 3 en 4 (inclusief omliggende verkeerskruispunten) gerealiseerd en gevaarlijke punten (nabij trappen) veiliger gemaakt. Daarnaast zijn ontbrekende geleidelijnen aangelegd en stappen gemaakt uit de beleidsagenda  ‘In Den Haag doet iedereen onbeperkt mee 2024-2026 ”
• Op de Koekamp is een openbare toiletvoorziening geplaatst, die ook toegankelijk is voor mensen met een beperking.

Havens en waterwegen
In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

Zeehavens

• Het regulier beheer van de infrastructuur en waterwegen in de haven is uitgevoerd. Dit betreft regulier onderhoud van de kunstwerken, herstel van schades, het ruimen van vuil en baggerwerkzaamheden. 
• Nieuwe hekwerken en toegangspoorten in de Scheveningse haven geplaatst ter verbetering van     de veiligheid en beveiliging van de haven en vaarweg.
• Er is gewerkt aan de Havenvisie 2025-2050. De Havenvisie is vastgesteld in het college en is in 2026 ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad (RIS322389 ).
• Op de gemeentelijke steigers in de Tweede Haven van Scheveningen zijn aanpassingen gedaan waardoor kleine commerciële scheepvaart makkelijker gebruik kan maken van de water- en stroomvoorzieningen en afrekening gebeurt via een app.  

Binnenwateren

• Er is regulier en nautisch waterbeheer in de Haagse Binnenwateren uitgevoerd. Het betreft onder andere het maaien van de onderwatervegetatie, baggeren, het bergen van scheepswrakken en het verwijderen van zink- en drijfvuil, krozen, bladeren.   
• Als vervolg op de pilot uit 2018 van de gemeente en het Hoogheemraadschap van Delfland zijn ter hoogte van de Fijnjekade en de Haagse Hogeschool twee nieuwe drijvende groene eilanden geplaatst om de waterkwaliteit en biodiversiteit in de Laakhaven te verbeteren. Nadat in 2023 twee eerdere drijvende oevers waren gezonken en omwonenden het belang van vervanging hadden benadrukt, zijn begin 2025 nieuwe eilanden aangebracht.

Openbare verlichting
In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd conform de Visie op Licht (RIS298657 ), Verduurzamen Openbare Verlichting (RIS309078 ) en Versneld Aanbrengen Energiezuinige Straatverlichting (RIS309080 ):  

• Er zijn 9.092 armaturen en lichtbronnen vervangen door duurzame ledverlichting, dit is meer dan de beoogde 8.000 vervangingen. Circa 66% van het totaal aantal lichtpunten is nu verduurzaamd.
• Er zijn 1.358 oude lichtmasten vervangen door nieuwe lichtmasten.
• 47 kilometer oude bekabeling van het gemeentelijk elektriciteitsnetwerk is vervangen door nieuwe bekabeling. Verder zijn er twee nieuwe openbare verlichtingskasten geplaatst en vijf kasten zijn vervangen.  
• Er zijn reguliere beheer- en onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd zoals inspecties, schilderwerkzaamheden en het verhelpen van storingen.  

Schone stad

Het beleid voor een schone stad is vastgelegd in het Aanvalsplan Afval 2023-2026 (RIS318447 ). In 2025 zijn onder andere de onderstaande activiteiten uitgevoerd:

• De straten en pleinen zijn regelmatig gereinigd.
• De stranden zijn het hele jaar door schoongehouden. In het hoogseizoen zijn de werkzaamheden in de nacht verricht.  
• In wijken (zoals Laak, Rustenburg en Oostbroek, Moerwijk en de Schilderswijk) met de meeste afvaloverlast zijn (ook in het weekend) extra werkzaamheden uitgevoerd, zoals het opruimen van zakken, dozen en grofvuil die illegaal zijn bijgeplaatst.
• Er is gestart met het verbeteren van de Haagse methode van het opruimen van fijn zwerfvuil, met name sigarettenfilters. Zo zijn er nieuwe peukenzuigers getest en is er een publiekscampagne ontwikkeld. ontwikkeld.  In 2025 was sprake van vier rookvrije stranden.
• Er zijn meertalige afvalvoorlichters ingezet en communicatiemateriaal is in meerdere talen gemaakt en verspreid om verschillende doelgroepen beter te bereiken.
• De achterliggende oorzaken van afvaloverlast zijn wetenschappelijk onderzocht door de Erasmus Universiteit. Hiermee is gevolg gegeven aan de aanbeveling van het Rekenkamerrapport ‘Schoon op papier’ (RIS310905 ). De resultaten en follow-up zijn in het eerste kwartaal van 2026 met de raad gedeeld.

Huisvesting Vissershavenstraat (RIS312033 )
Op dit moment is sprake van renovatie en nieuwbouw van de panden aan de Vissershavenweg. Hierbij wordt de historische waarde in architectonisch en stedenbouwkundige zin van de panden aan de Vissershavenweg behouden. De overige panden op het terrein kunnen zijn gedeeltelijk gesloopt en opgebouwd. De vernieuwde veegpost is energieneutraal, natuurinclusief en circulair. Waar mogelijk zijn vrijkomende bouwmaterialen hergebruikt.

In 2025 zijn de stallingen en het kantoorgedeelte (aan de Kompasstraatzijde) opgeleverd. In het voorjaar van 2026 worden de panden aan de Vissershavenstraat en de buitenruimte aan de Reepstraatzijde opgeleverd.

Opknapwijken (RIS306367 /RIS310438 )
In de afgelopen periode is gewerkt aan de verdere uitwerking van de laatste drie grotere herinrichtingsprojecten in Nieuw Waldeck en de herinrichting van de versteende pleinen Denenburg en Zwedenburg in Mariahoeve. Daarnaast zijn meerdere projecten tot uitvoering gebracht, waarvan de herinrichting Italiaanse buurt, Groeiplaatsverbetering bomen en GOA (Architectenbuurt en Mensenrechtenbuurt) en groenzone Ivoorhorst/Robijnhorst inmiddels zijn afgerond en opgeleverd. Ook Kraayenstein fase 2 is inmiddels afgerond.

Scheveningse Bosjes (RIS301214 )
In de Scheveningse bosjes zijn in het kader van een kwaliteitsimpuls de paden, het terreinmeubilair en de bebording vernieuwd volgens de met de omgeving vastgestelde gebiedssignatuur.

Toekomstbestendige herinrichting Bomenbuurt (RIS317440 )
Bij Operatie Bomenbuurt werkt de gemeente op integrale wijze samen met bewoners, belanghebbenden, scholen en ondernemers met als doel de wijk na de rioolvervanging veiliger, groener en duurzamer in te richten. Het herinrichten van 29 straten en 4 pleinen vindt in 4 fases plaats. In 2025 is gewerkt aan het Programma van Eisen dat gebaseerd is op het advies dat het Buurtbomenberaad (bestaande uit vertegenwoordigers van bewoners en ondernemers in het winkelgebied). Aan de hand van het programma van Eisen is eind 2025 het ontwerpproces gestart van de eerste 7 straten.

Gladheidsbestrijding.

In lijn met het beleid gladheidsbestrijding (RIS285270 ) zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• Er is 24 keer uit voorzorg gestrooid op hoofdrijbanen, busroutes en doorgaande fietsroutes.
• Er is strooizout beschikbaar gesteld bij stadsboerderijen en afvalbrenstations voor zowel bewoners als instellingen.
• Er is bij voor de start van de winter, op aanvraag, strooizout bezorgd bij scholen en instellingen.

De Kern Bijzonder: Om het Hof 
De renovatie van het Binnenhof heeft veel impact op de binnenstad van Den Haag. De gemeente heeft een stevige eigen ambitie om de buitenruimte rond het Binnenhof te verbeteren, voortkomend uit (de uitgangspunten van) het Binnenstadsplan, het raadsinitiatief Haagse Lanen en de visie De Kern Bijzonder. In 2025 is de visievorming afgerond en is er voor de Vijverdam en het Buitenhof een schetsontwerp van de buitenruimte opgesteld. Dit eindbeeld zal in stappen worden uitgevoerd. In 2025 is het toevoegen van bomen en het realiseren van een verbeterde verblijfskwaliteit op de Vijverdam en het Buitenhof voorbereid. Uitvoering daarvan is gepland in begin 2026. Met het Rijksvastgoedbedrijf is een traject gestart om tot een kwaliteitsverbetering te komen in de openbare ruimte rond het Binnenhof door inpassing van veiligheidsmaatregelen en oplossingen voor fietsparkeren.

Hobbemaplein
Het Hobbemaplein is een belangrijke plek in de stad, tussen de Schilderswijk en Transvaal, waar een betere verkeersveiligheid en verblijfskwaliteit gewenst is. In de afgelopen jaren is in samenhang met de vernieuwing van de tramsporen voor het nieuwe materiaal (INTHR) ook gewerkt aan een ontwerp voor het Hobbemaplein. Het voorontwerp dat in dit proces is opgesteld, is in januari 2025 teruggetrokken door het college. De gemeenteraad heeft ingestemd met een nieuwe aanpak om te komen tot een voorontwerp voor herinrichting van het Hobbemaplein (RIS322602 ). Daarna is de herinrichting weer opgestart.

Terrassen
De nieuwe Beleidsregel vergunningverlening terrassen Den Haag 2025 (RIS321460) is vastgesteld, na afronding van een stadsbreed participatietraject. De nieuwe beleidsregel is na het zomerterrasseizoen geëvalueerd. De raad wordt voor de start van het nieuwe terrassenseizoen over de uitkomsten geïnformeerd.

Markten, Straathandel en Kiosken
Een belangrijk onderdeel van de in 2017 vastgestelde visie en aanpak in de nota Markten Straathandel en Kiosken (MSK), De straat verdient het (RIS283882 ) was het transformatieproces van kiosken. Dit proces is inmiddels geëvalueerd en de laatste groep kiosken is door de gemeente aangeschreven om de laatste benodigde documenten te regelen.

De vaststelling van de locaties voor kerstbomen- en oliebollenstandplaatsen heeft vertraging opgelopen doordat bestaande locaties opnieuw op geschiktheid zijn beoordeeld.

Incidentele private markten
De criteria, locaties en frequenties die gelden voor het verlenen van een vergunning voor incidentele private markten zijn vastgelegd in de Verordening op de incidentele private markten voor de gemeente Den Haag 2017 (RIS295092 ) en de Aanwijzing locaties en frequenties incidentele private markten (RIS295932 ). Het beleid en de vergunningverlening rondom de incidentele private markten worden geëvalueerd.

Toelichting lasten en baten
De lasten van € 158,5 mln. bestaan uit

• € 58,9 mln. Overig (onder andere inkoop onderhoud openbare ruimte ad. € 33,8 mln., , schoonmaakkosten ad. € 4,3 mln., nutsvoorzieningen ad. € 3,2 mln., gereedschap en materialen ad. € 1,2 mln. en €1,8 mln. leasekosten inclusief onderhoud, beveiligingskosten ad € 1,6 mln. en afvoerkosten vuil  ad. € 1,0 mln.)
• € 47,5 mln. Salarissen en sociale lasten
• € 16,0 mln. Mutatie reserves/voorzieningen
• € 15,2 mln. Duurzame goederen
• € 11,5 mln. Kapitaallasten (afschrijvingen en rente)
• € 8,1 mln. Ingeleend personeel
• € 1,3 mln. Belastingen

De baten van € 24,9 mln. bestaat uit:

• € 9,7 mln. Inkomensoverdrachten (geld ontvangen van andere overheden of instanties)
• € 8,7 mln. Mutaties reserve (geld dat uit de reserves wordt onttrokken)
• € 2,9 mln. Overig (verscheidene posten)
• € 2,5 mln. Pachten/Huren
• € 1,1 mln. Leges en andere rechten

Financieel resultaat                        € 1,5 mln. V/I

Lasten                              € 1,7 mln. V/I

Apparaatskosten                        € 1,8 mln. V/I
Enerzijds lagere salariskosten vanwege vacatureruimte en anderzijds is het aantal declarabele uren aanmerkelijk hoger om te voldoen aan de vraag van de opdrachtgevers.

Herinrichting buitenruimte                      € 0,5 mln. N/I   
Als onderdeel van de afrondende werkzaamheden voor de Paxhaven zijn openbare toiletten geplaatst (€ 0,2 mln.). Verder is de aanbesteding voor de Overkluizing Utrechtsebaan niet geslaagd, waardoor de voorbereidingskosten in de exploitatie zijn genomen conform de financiële spelregels (€ 0,3 mln.).

Exploitatie straatreiniging                      € 1,0 mln. N/I   
Extra kosten van overwerk door inzet winterdienst en extra opgaven uit de stad. Daarnaast zijn er hogere salariskosten gerealiseerd door de nieuwe cao voor de toelage onregelmatige dienst.

Gebruik openbare ruimte                      € 0,5 mln. V/I   
De juridische kosten voor bezwaar- en beroepsprocedures zijn lager vanwege aanzienlijk minder ontvangen bezwaarschiften voor huisvuilboetes.

Exploitatie MJPK (kleine investeringen)                  € 2,6 mln. V/I   
Bij de kleine projecten van het MJPK, die minder kosten dan € 2,5 mln. en via de exploitatie lopen, is er 2,6 miljoen euro overgebleven. Hoeveel geld er precies wordt uitgegeven aan deze projecten hangt af van wanneer het werk wordt uitgevoerd. Daardoor kan het per jaar verschillend zijn hoeveel er precies wordt besteed.

Onderhoud civiele kunstwerken en waterbeheer                € 2,5 mln. N/S  
De werkvoorraad is net zoals 2024 hoog als gevolg van een achterstand in het beheer en onderhoud. In het kader van veiligheid en bereikbaarheid zijn noodzakelijke werkzaamheden vanwege de areaaltoestand opgepakt (€ 1 mln.). Daarnaast is door een onderhoudsaannemer een claim voor prijscompensatie ingediend. Deze claim is in de voorziening overige bedrijfsrisico’s opgenomen en de gesprekken hierover lopen nog met de partijen (€ 0,7 mln.). Tot slot zijn de baggerkosten binnenwateren hoger uitgevallen door indexatie en inhaalslag werkvoorraad € 0,8 mln.).

Neutrale ontwikkeling                                           € 0,8 mln. V/I
Tegenover deze lagere lasten, staan ook lagere baten. Zie de toelichting hieronder.

Baten                               € 0,2 mln. N/ I

Neutrale ontwikkeling                                           € 0,8 mln. N/I
Tegenover deze lagere baten, staan ook lagere lasten. Zie de toelichting hieronder.

Onderhoud Straten, wegen en pleinen                  € 0,3 mln. V/I
Hogere opbrengsten t.b.v. degeneratiekosten asfalt door inhaalslag van eerdere jaren (€ 0,2 mln.). De bijhorende kosten zijn in eerdere jaren gerealiseerd. Daarnaast zijn aanvullende opdrachten verleend  voor onder andere leveren, plaatsen en verwijderen van objecten in de buitenruimte
(€ 0,1 mln.).

Overig                              € 0,3 mln. V/I      
Toelichting neutrale ontwikkeling                       
Er is minder aan reserves en subsidies onttrokken. Hier staan ook lagere kosten tegenover. Het gaat met name om minder onttrekkingen vanuit de reserve verduurzaming openbare verlichting en reserve werk-met-werk. Verder zijn voor de subsidieregeling Woningbouwimpuls 2020 1e tr. CID/HS ook minder lasten en baten gerealiseerd. Bij de reserve vrijval ondergrondse kruising Zwolsestraat is meer aan de reserve onttrokken dan begroot.

Het afval is ingezameld op de dagelijkse routes van de huis-aan-huisinzameling en het legen van boven- en ondergrondse containers. Grofvuil is op afspraak opgehaald of ontvangen op de drie afvalbrengstations en het afval dat op straat of naast containers werd gedumpt is opgeruimd. Samen met de andere G4-gemeenten zijn wij het gesprek aangegaan met het Rijk om de voorgenomen plasticheffing niet ten laste te laten komen van de Haagse inwoners. Het Rijk heeft nog geen definitief besluit genomen over deze heffing. De onverwachte FNV-staking van 2 juni tot en met 4 juni bij de afvalverwerkingsbedrijven naar aanleiding van het voornemen van het Rijk zorgde ervoor dat het Haagse afvaloverslagstation in de Binckhorst niet gebruikt kon worden. Dat had directe gevolgen voor de afvalinzameling. Wij hebben de gevolgen van deze staking voor de Haagse inwoners kunnen beperken door samen met HMS snel maatregelen te treffen. Zo zijn onder meer in het weekend vóór 2 juni extra ondergrondse restafvalcontainers geleegd zodat de containers tijdens de staking meer buffercapaciteit hadden. Na de staking is hard gewerkt om de achterstanden weer in te lopen en de straten schoon te maken.

In 2025 hebben we 225.806 ton restafval, grofvuil en gescheiden afvalstromen zoals Groente- Fruit- en Tuinafval (GFT) papier, glas, matrassen en hout ingezameld. Door bronscheiding van afval door bewoners en door nascheiding door verwerkers zijn 77.747 ton gescheiden afvalstromen verwerkt worden: grondstoffen die opnieuw in de keten kwamen.

Er is uitvoering gegeven aan de grondstoffentransitie conform het grondstoffenplan  (RIS310285 ) en de werkagenda Circulaire Economie (RIS318676 ). De volgende activiteiten zijn in 2025 uitgevoerd:

• De verwerking van restafval, GFT, veegvuil en grofvuil en het beheer van het Afvaloverslagstation is succesvol aanbesteed. De contracten worden vanaf 1 maart 2026 van kracht met een positief resultaat voor de recyclingdoelstelling. Voor de verwerking van monostromen is de toetreding tot Midwaste voorbereid.
• Er zijn 94 ondergrondse afvalcontainers geplaatst, voornamelijk in Kortenbos en Zuidwal, en op verschillende restlocaties uit eerdere plaatsingsplannen (RIS280886 /RIS297091) . Daarnaast zijn in 2025 voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van ondergrondse containers in Bezuidenhout-Oost, Voorhout en Laakkwartier-Oost.
• Er zijn 605 verouderde containers vervangen.
• Er is gestart met huis-aan-huisinzameling van GFT in de buurt De Landen in Haagse Hout om de inzameling van GFT te verhogen. In de buurt Singels in Ypenburg is intensief gecommuniceerd over de GFT-inzameling om zo het aanbod te verhogen.
• Er zijn 226 compostbakken beschikbaar gesteld zodat bewoners zelf hun GFT kunnen verwerken.
• Er is verder gewerkt aan de opzet van een grondstoffenloket. We doen dit door uit te werken hoe we materialen, zoals deuren die in de houtbak op het afvalbrengstation belanden, apart kunnen houden en een hoogwaardige bestemming kunnen geven.
• In het pand van Den Haag Werkt aan de Kerketuinenweg is gestart met het Haags Circulair Ambachtscentrum. Hier worden producten gemaakt van afgedankte materialen, zoals tassen, kaarsen, notitieboeken en opgeknapte fietsen. Ook worden de grondstoffen uit de Spullenbak uitgepakt en gesorteerd. In 2025 zijn ongeveer 2.440 bakken naar bewoners gebracht en ongeveer 2.640 bakken bij bewoners opgehaald. De grondstoffen die zijn ingezameld via Spullenbak zijn beschikbaar gesteld aan partijen die van deze grondstoffen iets nieuws maken.
• Als onderdeel van het project E6 , waarin we samenwerken met Europese partners om reparatie van elektronica in de stad te stimuleren, hebben we het netwerk van reparateurs in Den Haag versterkt. Er is een stadsbrede campagne uitgezet om reparatie van huishoudelijke apparaten te bevorderen. Hiervoor is een online kaart met Haagse reparateurs ontwikkeld. Met de Haagse Reparatiedag op 18 oktober hebben we extra aandacht besteed aan het werk van de reparateurs die zich als professional of vrijwilliger bij een repair café inzetten. Dit was de kick-off van een serie workshops om reparateurs verder te helpen professionaliseren.
• Op Koningsdag werd elektronisch afval ingezameld in na afloop van de vrijmarkten. Vanwege het goede resultaat stelde Stichting Open een geldbedrag van € 1.000, - beschikbaar voor een Haagse circulaire bestemming, dat is overhandigd aan Repareercafé Mariahoeve.

Toelichting lasten en baten

De lasten van € 110,9 mln. bestaan uit:

• € 65,7 mln. Overige goederen en diensten (afvoerkosten vuil)
• € 12,5 mln. Inkomens- en kapitaaloverdrachten
• € 11,9 mln. Salarissen en sociale lasten
• € 10,6 mln. Mutatie voorzieningen  
• € 3,8 mln. Kapitaallasten (afschrijving en rente)
• € 3,4 mln. Duurzame goederen
• € 2,5 mln. Overig (verscheidene posten)
• € 0,5 mln. Ingeleend personeel

De baten van € 122,1 mln. bestaat uit:

• € 116,4 mln. Leges en andere rechten
• € 5,7 mln. Overig (verscheidene posten)

Financieel resultaat                        € 0,0 mln.

Voor een nadere toelichting over afvalstoffenheffing zie het onderdeel reserves, voorzieningen en investeringen.

In de gehele stad is op basis van de Agenda Groen voor de stad  ingezet op het realiseren van een betere leefkwaliteit. Den Haag streeft zoals verwoord in de Nota Stadsnatuur   naar een natuurinclusieve en toekomstbestendige stad met een vitale stadsnatuur met goed onderhouden openbaar groen waarbij de grote groengebieden de oplaadpunten zijn voor mens en natuur en de dragers van de biodiversiteit.

Regionaal groen
Het natuurplan voor de landscheidingsdijk is verder uitgevoerd en er is een start gemaakt met de aanleg van het natuurgebied in het vijfslagenlandschap in de Vlietzoom.
In 2025 zijn ook twee gebiedsplannen voor het programma landelijk gebied van de provincie opgeleverd, namelijk gebiedsplan ‘Westland’ (met van zee tot Zweth) en ‘Duin, Horst en Weide’. Voor het gebiedsplan Westland is een provinciale subsidie van ca. € 1,5 miljoen voor het Haagse deel van dit gebied toegezegd. Voor Den Haag Noord is het Position Paper Den Haag Noord/Wassenaar Zuid samen met stakeholders afgerond en in de raad behandeld (RIS322246 ).

Nationaal Park Hollandse Duinen

•  Voor Stadspark Madestein werken we aan de kwaliteitsimpuls voor natuur en recreatie. In 2025 is een uitgebreid participatieproces doorlopen op basis van het schetsontwerp. Alle 'oogst' is verwerkt tot het concept voorontwerp. Uit het participatieproces kwam naar voren dat het achterstallig onderhoud aan paden en groen urgent is. Vooruitlopend aan de uitvoering van de kwaliteitsimpuls is er een begin gemaakt met het aanpakken van dit achterstallig onderhoud en is een boszoom aangeplant.
• Voor Landgoed Ockenburgh is in samenwerking met de beheerders van het landgoed en de villa en andere belanghebbenden een plan opgesteld voor de beheerimpuls. De gemeente heeft bijgedragen aan enkele maatregelen die natuurwaarden versterken en anderzijds het recreatieve gebruik verbeteren en zoneren. 
• In september is het informatiecentrum in het koetshuis van de villa geopend. Bezoekers worden geïnformeerd over het landhuis, Landgoed Ockenburgh en over routes en bestemmingen in Nationaal Park Hollandse Duinen.

Grote groengebieden
In 2025 is gewerkt aan het updaten van de beheerplannen van de grote groengebieden en aan het verbeteren van de kwaliteit van de grote groengebieden. Concreet zijn de volgende acties uitgevoerd:

• De Nota Grote Groengebieden is vrijwel afgerond en wordt naar verwachting begin 2026 bestuurlijk vastgesteld.
• Voor de landgoederen Oostduin - Arendsdorp, Clingendael - Oosterbeek, en Meer & Bos is een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezige historische waarden en zijn beheerplannen in samenspraak met natuurorganisaties opgesteld. Het onderzoek naar de historische waarden voor Marlot – Reigersbergen is begin 2026 gereed.
• De beheerplannen voor De Uithof en Madestein zijn voorbereid.
• Er zijn verschillende kwaliteitsverbeteringen uitgevoerd zoals de aanleg van een ijsvogelwand in Oostduin en het opknappen van een historische tuinmuur in Meer & Bos.
• De strandslagen 1, 2 en 2a zijn opgeknapt. Oude en gedateerde palen en borden zijn vervangen en de informatie op de informatieborden is geactualiseerd.
• In het Zuiderpark is een kwaliteitsimpuls uitgevoerd op de Doorenbosheuvel, zijn er natuurlijke oevers aangelegd en is de historische eendenkooi opgeknapt.
• Er is een start gemaakt met de aanleg van het nieuwe natuurgebied Vlietweide.In najaar 2025 zijn de eerste bomen geplant.

Stadsnatuur
De volgende acties zijn ondernomen om de stadsnatuur te verbeteren:

• Uitvoering van herinrichtingsmaatregelen in de Loosduinsezone, zoals de aanplant van inheems struikgewas, het verwijderen van bamboe en vervangen door inheemse bomen en struiken en het inzaaien van inheemse bloemenmengsels (bloemenweide).
• Ter hoogte van het voormalige Rode Kruis Ziekenhuis is gestart met de aanleg van een natuurvriendelijke oever ter versterking van de Haagse Beekzone.
•  Voor alle natuurvriendelijke oevers is een inventarisatie gemaakt van mogelijke kwaliteitsverbeteringen met als doel een gevarieerde en soortenrijke begroeiing wat gunstig is voor de fauna;  
•  Voor de Landscheidingsdijk zijn herinrichtingsmaatregelen getroffen met name gericht op het behoud van broedhabitat voor de patrijs.
• Het areaal aan graslanden dat gefaseerd/ecologisch gemaaid wordt is verder uitgebreid wat gunstig is voor de insectenrijkdom van de stad.
• Op 102 groeiplekken van de Aziatische Duizendknoop zijn bestrijdingsacties uitgevoerd.
• Er zijn voor twee locaties voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van touwbruggen voor eekhoorns. 

Vergroenen en extra openbaar groen

•  In totaal is er dit jaar 84.000 m2 openbaar groen in beheer overgedragen aan de gemeente waarvan ruim 15.000 m2 specifiek vanuit vergroeningsprojecten. Een groot deel van dit extra groen is uitgevoerd door werk met werk te maken in infrastructurele projecten en nieuw groen in bouwprojecten zoals bijvoorbeeld Vroondaal, tijdelijk groen langs de Binckhorstlaan, Duinslag en Duinvallei nabij Kijkduin.
  Vergroening heeft plaatsgevonden op onder meer het Rijswijkseplein, Rozenburgplein, Deltaplein en de Hildo Kroplaan.
• Voor de wijken Schilderswijk, Groente en Fruitmarkt en stadsdeel Laak zijn studies gemaakt van vergroeningskansen. Voor de wijken Binckhorst, Zeeheldenkwartier, Archipelbuurt en Regentesse- en Valkenboskwartier zijn de studies naar vergroeningskansen in concept gereed en deze worden in 2026 definitief gemaakt. Via twee commissiebrieven over het actieprogramma klimaatadaptatie en vergroenen versteende wijken (RIS318503  enRIS321107) en via www.hethaagsegroen.nl is verslag gedaan van de verschillende acties.

Stadsbomen
In lijn met de Nota Stadsbomen (RIS307827 ) de volgende activiteiten uitgevoerd

• In de Nota Stadsbomen is de doelstelling opgenomen om 5% meer kroonoppervlak te realiseren in de periode tot en met 2030. Hiervoor zijn veel acties uitgevoerd waaronder de aanplant van 122 extra bomen in de Schilderswijk en 22 extra bomen in Scheveningen op onder andere de Treilerdwarsweg en de Pompstationweg.
• Meer kroonoppervlak krijgen we ook door het verbeteren van groeiplaatsen van bestaande bomen. Dit is gedaan bij diverse individuele monumentale bomen en bij boomgroepen en -lanen aan onder meer de Wagenaarweg, Wassenaarseweg, Nieuwe Haven, Neuhuyskade, Apeldoornselaan, Paets van Troostwijkstraat en de Broekslootkade.
• Door storm zijn dit jaar circa 75 bomen gesneuveld. In totaal zijn er dit jaar bijna 1.900 stadsbomen uitgevallen. Binnen de beschikbare middelen konden ter vervanging 1.000 stadsbomen herplant worden. De lange termijn werkvoorraad liep daardoor op tot circa 1.500 stuks.
• De derde tranche van het populierenvervangingsproject is in 2025 afgerond; De vierde tranche is opgestart.
• In 2025 betrof bijna 25% van de ingekochte bomen biologisch gekweekt. Alle overige ingekochte bomen zijn gekweekt onder het certificaat ‘On the way to planetproof’.
• Het totaal aantal geregistreerde stadsbomen is in 2025 gestegen naar ruim 127.000 stuks. Voorgenoemde projecten hebben hiertoe bijgedragen evenals het opleveren van nieuwe woonwijken zoals Vroondaal, en de plaatsing van nieuwe bomen aan de Binckhorstlaan en de Duinslag.

Stadsboerderijen
In lijn met de kaders van stadsboerderijen (RIS126914 ) zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• 382.057 bezoekers ontvangen en 130 diverse activiteiten georganiseerd.
• Met 310 lessen bereikten wij 7.000 scholieren uit het basisonderwijs.
• Samen met buurtbewoners organiseerden wij 130 publieksactiviteiten.
• Wij realiseerden 417 stagedagen voor mbo-studenten.
• Wij faciliteerden 6.316 vrijwilligersuren.
• Wij zamelden 9.120 kg vet en 11.027 kg elektronische apparaten in.

Strandbeleid
In 2025 is de strandvisie 2025-2035 Meer Strand Natuurlijk! vastgesteld (RIS320288 ). Het afgelopen jaar is in lijn met deze strandvisie gestart met het ecologisch beheer bij de twee natuurzones op het strand. Hier is gestopt met het machinaal schoonmaken van het strand.

Toelichting lasten en baten
De lasten van € 24,1 mln. bestaan uit:

• € 7,4 mln. Overige goederen en diensten (inkoop onderhoud openbare ruimte)
• € 4,6 mln. Duurzame goederen
• € 3,1 mln. Mutatie reserves/voorzieningen
• € 2,9 mln. Salarissen en sociale lasten
• € 3,8 mln. Ingeleend personeel
• € 1,6 mln. Overig (verscheidene posten)
• € 0,4 mln. Inkomensoverdrachten
• € 0,3 mln. Kapitaallasten (rente en afschrijving)

De baten van € 6,9 mln. bestaat uit:

• € 3,6 mln. Mutatie reserves/voorzieningen
• € 2,8 mln. Pachten
• € 0,5 mln. Overig (verscheidene posten)

Financieel resultaat                         € 0,7 mln. V/I

Lasten:                            € 0,7 mln. V I

Onderhoud vastgoed                        € 0,3 mln. V/I   
De uitgaven op onderhoud waren lager dan begroot. Dit komt omdat diverse werkzaamheden zijn uitgesteld en/of doorlopen in 2026. Dit resultaat wordt verrekend met de algemene onderhoudsreserve. Voor nadere toelichting zie ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.

Overig                              € 0,6 mln. V/I   

Neutrale ontwikkeling                                           € 0,2 mln. N/I
Tegenover deze hogere lasten, staan ook hogere baten. Zie de toelichting hieronder

Baten:                               € 0,1 mln. V/I

Overig                              € 0,1 mln. N/I   

Neutrale ontwikkeling                                           € 0,2 mln. V/I
Tegenover deze hogere baten, staan ook hogere lasten. Zie de toelichting hieronder.

Toelichting neutrale ontwikkeling                       
Er is minder onttrokken aan de reserve Dier en Natuur € 0,6 mln. Daarnaast zijn er voor € 0,8 mln. meer lasten en baten gemaakt voor ontvangen subsidies en ontvangsten kapvergunningen met een herplantplicht die ook zijn toegevoegd aan de voorziening bomenfonds.

Riolering speelt een belangrijke rol in de bescherming van de volksgezondheid, de natuur en het milieu. Het rioleringssysteem heeft gefunctioneerd zoals beoogd. Afval- en hemelwater zijn ingezameld en er was nauwelijks wateroverlast bij extreme neerslag. Om riolering in optimale conditie te houden, hebben we geïnspecteerd. Waar nodig is het grondig schoongemaakt en gerepareerd. Verder is het noodzakelijk om de riolering periodiek te vervangen om het functionerend te houden. Daarnaast is het riool afgekoppeld waar dit kan om wateroverlast te verminderen en het milieu te helpen.

Conform het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (RIS306620 ) zijn de onderstaande werkzaamheden uitgevoerd:

·        Er zijn diverse werkzaamheden uitgevoerd op het gebied van inspectie, reiniging en onderhoud. Het gaat daarbij om zaken als het inspecteren en reinigen van de hoofdriolering en kolken, het vervangen van rioolhuisaansluitingen en drainage en het uitvoeren van rioolrenovaties, het plaatsen van pompen en installaties.
·        We hebben ongeveer 14,5 kilometer aan riool vervangen/gerelined en hiermee is in de totale planperiode van het GRP 2021 – 2025 ongeveer 71 km riool vervangen/gerelined. Het vervangingsprogramma loopt momenteel enkele maanden achter op de oorspronkelijke planning (circa vijf kilometer aan werkzaamheden). Dit komt onder meer door krapte op de arbeidsmarkt en beperkte materiaalbeschikbaarheid bij de aannemer. Daarnaast vraagt de uitvoering om zorgvuldige afstemming van werk ‑ met ‑ werk, wat soms tot verschuivingen in de planning leidt. De verwachting is dat deze vertraging de komende jaren geleidelijk wordt ingelopen.
·          Er is zo vaak als mogelijk riolering tegelijk met andere onderhoudswerkzaamheden en herinrichtingsplannen vervangen: werk-met-werk. Het betreft onder andere de projecten Belgisch Park fase 4, Laak fase 2, Oostbroek West, Leyenbrug, Bohemen Midden en de rioolrenovatie van de vuilwaterriolen in Houtwijk. Bij alle werkzaamheden aan riolering is rekening gehouden met regen- en klimaatbestendigheid.
·        Naast vervangingen/relinen hebben we in 2025 3,0 hectare oppervlakte van het riool afgekoppeld, wat het totaal aan afgekoppeld verhard oppervlak brengt op 24 hectare in de afgelopen GRP 2021 – 2025 periode.
·        Er is gewerkt aan het Gemeentelijk Water en Rioleringsprogramma 2026-2030. Dit programma wordt begin 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden.

Toelichting lasten en baten

De lasten van € 50,4 mln. bestaan uit:

• € 29,4 mln. Mutatie voorzieningen
• € 17,6 mln. Overig (onderhoud riolering)
• € 3,4 mln. Salarissen en sociale lasten

De baten van € 57,1 mln. bestaat uit:

• € 56,4 mln. Belastingen
• € 0,7 mln. Overig (verscheidene posten)

Financieel resultaat                        Nihil

Lasten                               € 0,1 mln. N/I

Overig                              € 0,1 mln. N/I

Baten                              € 0,1 mln. V/I

Overig                              € 0,1 mln. V/I

Voor een nadere toelichting over rioolheffing zie het onderdeel reserves, voorzieningen en investeringen.

De handhavers van gemeente Den Haag hebben gewerkt aan een leefbare en veilige stad. Het doel van de gemeentelijke inzet was naleving van de regels en het tegengaan van overlast veroorzaakt door onwenselijk gedrag. Hierbij is gefocust op de plekken waar de overlast het grootst is en hun inzet het meeste effect heeft. Ook heeft de gemeente zorg gedragen voor de dieren in de stad, ook voor dieren die aan hun lot zijn overgelaten of in nood zijn. In 2025 is de nieuwe nota Toezicht en Handhaving Buitenruimt vastgeled, in deze nota zijn door de raad de prioriteiten vastgesteld op het gebied van handhaving (RIS321214) .

Leefbaarheid

• De handhavers hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het verbeteren van de leefbaarheid in de stad, met inzet op onder meer parkeeroverlast, zwerfafval en weesfietsen. Extra aandacht is gegaan naar de Kuststrook (RIS32184 0) Laak (RIS31520 1) andere prioritaire gebieden (o.a. Rustenburg-Oostbroek, Schilderswijk/Transvaal en Groente- en Fruitmarkt (RIS321995 ) (RIS31942 9) Toezicht en handhaving dienden hierbij altijd als sluitstuk van een aanpak (RIS321214 ).
• Daarnaast is gecontroleerd op parkeerbelasting, diverse vergunningen, naleving van de APV en dierenwelzijn. De inzet per stadsdeel werd bepaald in leefbaarheids- en veiligheidsoverleggen, waarbij zoveel mogelijk informatiegestuurd werd gewerkt op basis van meldingen, metingen en ervaringen.

Toezicht, handhaven, exploitatie en vergunningsverlening
In 2025 is gewerkt aan de volgende onderdelen:

• Het verlenen van vergunningen, het exploiteren van markten en het houden van toezicht en indien nodig handhavend optreden in de straten, binnenwateren en natuurgebieden van Den Haag.
• Doordat de Handhavers en toezichthouders in 2025 veel zichtbaar op straat waren, konden bewoners en ondernemers laagdrempelig met hen in gesprek gaan. Dit heeft waardevolle inzichten opgeleverd over de leefbaarheid in de verschillende buurten, waardoor nog gerichter inzet kon worden gepleegd.
• Veel inzet is gegaan naar de 56.880 meldingen van inwoners, het verwijderen van 26.139 fietsen, interventies op parkeerovertredingen (32.768), en overlastgevend gedrag in de buitenruimte (4.816), APV-vergunningen (3.310 aangevraagd en 2.630 verleend), omgevingsvergunningen (890) en huisvuilbesluiten (4.767 rapportages, 3.010 besluiten).

Samenwerking met politie en integrale handhavingsacties

• De goede samenwerking met de politie is in 2025 onverminderd voortgezet. De (meeste) handhavers waren werkzaam vanaf de politiebureaus en werden door de politie operationeel aangestuurd.
• Er zijn 17 integrale handhavingsacties uitgevoerd. Hierbij zijn 52 bestuurlijke boetes opgelegd, 877 combibonnen geschreven en 128 waarschuwingen gegeven. Tijdens een integrale handhavingsactie gaan handhavers, politie en andere partners op pad om te controleren op geprioriteerde onderwerpen.

Regionaal fietsdepot

• De gemeente heeft gecontroleerd of fietsen langer dan 28 dagen gestald waren (RIS299028 ). In totaal zijn er 33.709 weesfietsen, fietswrakken en verkeerd gestalde fietsen naar het regionale fietsdepot gebracht vanuit de betrokken gemeenten, waarvan 24.814 fietsen zijn weggehaald uit de buitenruimte van de gemeente Den Haag.

Dierenwelzijn 
Dit jaar hebben we verdere invulling gegeven aan de Actieagenda Dierenwelzijn (RIS320897 ):

• De subsidieregeling wildopvang is vanaf 2025 vastgesteld (RIS323139 ), waardoor er nu jaarlijks € 0,2 mln. vrij wordt gemaakt voor organisaties die gewonde wilde dieren verzorgen en vervoeren. In 2025 is deze subsidie verdeeld over vier dierenwelzijnsorganisaties.
• Het programma verbetering hondenlosloopgebieden is verder voortgezet en er zijn 10 gebieden opgeknapt. Er wordt gewerkt aan een standaardinrichting voor een losloopgebied.
• Voor het primair onderwijs is het lespakket over dierenwelzijn geïmplementeerd met ingang van het schooljaar 2025-2026.
• Voor de signalering en aanpak van dierenmishandeling is een training gegeven aan gemeentelijke handhavers.
• Er is een beleidskader (RIS323963 ) opgesteld voor uitklimvoorzieningen en rustvoorzieningen voor dieren die te water zijn geraakt. Aansluitend hierop is de gemeente Den Haag benoemd tot de padvriendelijkste gemeente van 2025.
• Diverse campagnes hebben plaatsgevonden, zoals over verantwoord huisdierbezit, hengelen en stadsdieren .
• Ook in 2025 heeft het jaarlijkse Huisdier Informatie Punt (HIP) huisdierfeest plaatsgevonden. Aansluitend was er een actie voor de Dierenvoedselbank Haaglanden in verband met het tienjarig jubileum van het HIP.

Toelichting lasten en baten
De lasten van € 26,3 mln. bestaan uit:

• € 4,8 mln. Overig (verscheidene posten)
• € 17,2 mln. Salarissen en sociale lasten
• € 0,3 mln. Duurzame goederen
• € 0,2 mln. Kapitaallasten (rente en afschrijving)
• € 3,8 mln. Ingeleend personeel

De baten van € 1,3 mln. bestaat uit:

• € 0,6 mln. Leges en andere rechten
• € 0,4 mln. Mutatie reserve
• € 0,3 mln. Overig (verscheidene posten)

Financieel resultaat                        € 0,7 mln. N/I

Lasten                              € 0,7 mln. N/I

Salariskosten handhaving                     € 0,2 mln. N/I
Door het niet volledig invullen van de vacatures is er een voordeel op de salarissen (€ 3,3 mln. voordelig). Hiertegenover staan hogere kosten voor inhuur van derde om de vacatureruimte in te vullen (֔€ 3,5 mln. nadelig).

Neutrale ontwikkeling                                           € 0,2 mln. V/I
Tegenover deze lagere lasten, staan ook lagere baten. Zie de toelichting hieronder.

Overig                               € 0,7 mln. N/I

Baten                              € 0,1 mln. V/I

Neutrale ontwikkeling                                           € 0,2 mln. N/I
Tegenover deze lagere baten, staan ook lagere lasten. Zie de toelichting hieronder.

Overig                               € 0,3 mln. V/I

Toelichting neutrale ontwikkeling                       
Er is minder onttrokken aan de reserve Dier en Natuur € 0,2 mln. i.v.m. langere voorbereidingstijd voor het aanleggen van hondenlosloopgebieden. Hier staan ook lagere lasten tegenover.

De gemeente heeft samen met de ondernemers gewerkt aan de toekomstbestendigheid van de Haagse markten en aan de overlegstructuur. Daarnaast hebben we de wijk- en themamarkten door deze te promoten zichtbaarder gemaakt.

In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd:

• De regelgeving is vereenvoudigd met het vaststellen van een nieuw marktreglement (RIS323503 ).
• Het aantal bijeenkomsten georganiseerd op markten met marktondernemers is geïntensiveerd. Alle markten worden halfjaarlijks bezocht, ook zijn er twee grote bijeenkomsten gehouden met marktondernemers op de Haagse Markt om te spreken over de regelgeving op de markt.
• Er zijn een aantal fysieke verbeteringen doorgevoerd, zoals het vernieuwen van de visvloer op de Haagse Markt.
• Het eerste Haagse Markt magazine ‘Ontmoet de Haagse Markt’ is gelanceerd.
• Brieven vanuit de gemeente aan ondernemers zijn vereenvoudigd.

Toelichting lasten en baten
De lasten van € 4,9 mln. bestaan uit:

• € 1,6 mln. Salarissen en sociale lasten
• € 0,7 mln. Ingeleend personeel
• € 1,5 mln. Overige goederen en diensten
• € 1,0 mln. Kapitaallasten (rente en afschrijving)
• € 0,1 mln. Overig (verscheidene kleinere posten)

De baten van € 4,4 mln. bestaan uit:

• € 2,3 mln. Leges en andere rechten (marktgelden)
• € 1,7 mln. Huren
• € 0,4 mln. Overige goederen en diensten

Financieel resultaat                        € 0,1 mln. V/I

Lasten:                           € 0,3 mln.  V/ I

Overig                               € 0,3 mln.  V/I

Baten:                               € 0,2 mln. N/ I

Overig                               € 0,2 mln.  N/I

In het kader van de volksgezondheid heeft de gemeente overlast van dieren in de buitenruimte bestreden.

In 2025 zijn de volgende activiteiten gerealiseerd:

• Er zijn 701 bestrijdingsacties uitgevoerd naar aanleiding van 1.471 ontvangen meldingen.
• Er zijn 25 voorlichtingsacties uitgevoerd gericht op het aanpassen van gedrag van mensen dat bijdraagt aan dierenoverla st.

Toelichting lasten
De lasten van € 0,6 mln. bestaan uit:

• € 0,5 mln. Overig (verscheidene posten)
• € 0,1 mln. Salarissen en sociale lasten

We hebben begravingen, crematies en herdenkingen gefaciliteerd en het culturele erfgoed van de begraafplaatsen onderhouden en waar nodig gemoderniseerd. Hiermee hebben we onze reguliere dienstverlening én onze wettelijke en maatschappelijke taak volledig hebben uitgevoerd .

Begraven

• Wij hebben 595 begravingen verzorgd op onze begraafplaatsen. (401 op Westduin en 194 op de Kerkhoflaan). Van deze begravingen waren 81 sociale uitvaarten.
• Vanwege de vernielingen van monumenten op de begraafplaats Westduin, zijn bijeenkomsten georganiseerd ter ondersteuning aan de gedupeerden. Er is hulp aangeboden in de vorm van nazorg en kostencompensatie, er is contact met steenhouders gefaciliteerd en er is tijdelijke cameratoezicht geplaatst.
• Er zijn grotere grafkelders gemaakt, zodat de steeds grotere kisten (toename lichaamsomvang) ook respectvol ter aarde kunnen worden besteld.
• Zowel op begraafplaats Kerkhoflaan als op Westduin is een urnenmuur gerealiseerd en in gebruik genomen.

Herdenken
We hebben verschillende herdenkingen gefaciliteerd:

•  Twee piëteitsvolle herdenkingen voor iedereen die iemand heeft verloren.
• "Verlicht Herdenken".
• Op Anzac day (25 april), hebben wij samen met de vertegenwoordigers van Australië en Nieuw-Zeeland de oorlogsslachtoffers van die landen herdacht op de herdenkingsplek van Common Wealth.
• Nationale Dodenherdenking (4 mei).
• Remembrance day (9 november), samen met de ambassade van Australië en alle andere vertegenwoordigers van het Gemenebest de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog en alle andere conflicten op de herdenkingsplek van Common Wealth.
• Lichtjes met kerstherdenking (24 december), samen met het Haagse militaire Erehof de slachtoffers van de oorlog en de oorlogsslachtoffers van de Eerste en Tweede Wereldoorlog.

De islamitische begraafplaats
In 2025 is de locatieverkenning afgerond en een grondreservering voorbereid voor de realisatie van een islamitische begraafplaats (RIS324652). Begin 2026 is het besluit genomen om een stuk grond van ongeveer 1,5 hectare te reserveren in de Haagse Vlietzone ten behoeve van de realisatie van een islamitische begraafplaats (RIS324660 ). De verdere planvorming voor de islamitische begraafplaats is onderdeel van het gebiedsprogramma Haagse Vlietzone, in samenhang met de andere functies in het gebied. 

Toelichting lasten en baten

De lasten van € 4,3 mln. bestaan uit:

• € 1,7 mln. Salarissen en sociale lasten
• € 0,2 mln. Ingeleend personeel
• € 1,0 mln. Overige goederen en diensten
• € 0,8 mln. Mutatie voorzieningen (dotaties aan de voorziening graven)
• € 0,6 mln. Overig (verscheidene kleinere posten)   
  

De baten van € 3,5 mln. bestaan uit:

• € 2,3 mln. Leges en andere rechten (omzet uitvaarten, grafrechten, jaarlijks onderhoud etc.)
• € 0,6 mln. Overige kapitaaloverdrachten – Overige instel. en pers. (omzet meerjarig onderhoud)
• € 0,5 mln. Mutatie voorzieningen (onttrekking uit de voorziening graven)
• € 0,1 mln. Overig (verscheidene kleinere posten)

Financieel resultaat                         € 0,5 mln. N/I

Lasten:                            € 0,4 mln. N/I

Overig                                                   € 0,4 mln. N/I            
Baten:                               € 0,1 mln. N/I

Overig                              € 0,1 mln. N/I